Meld je hier aan voor de gratis webinars tijdens De Week van de Opvoeding

4 februari 2005 door Nanny Gortzak

Hoe combineer je borstvoeding en vaste voeding? En waarom wordt mijn kind 's nachts weer wakker? (9 mnd)

Onze dochter is ruim 9 maanden. Naast fruit, brood en avondeten krijgt ze vijf borstvoedingen, verspreid over de dag. Is dit te veel? Ik word namelijk in de war gebracht door opmerkingen van mede-moeders. Ikzelf vind het prima om haar zo vaak te voeden. Ze is levendig, groeit goed en ontwikkelt zich goed.

Sinds een maand wordt ze ook 's nachts weer wakker. Is dit omdat ze honger heeft, of heb ik haar (door voedingen aan te bieden) inmiddels geleerd dat ze midden in de nacht mag komen drinken? Of zit er geen voeding meer in mijn melk?

Daarnaast ben ik nog (steeds) niet aan het menstrueren, is dit normaal?

Antwoord

Los van de vraag over de menstruatie bevat uw bericht een opmerkelijke tegenspraak. Enerzijds vraagt u zich af of vijf borstvoedingen per dag voor een baby van 9 maanden niet te veel is (naast fruit, boord en avondeten). Maar anderzijds bent u juist bezorgd dat uw melk niet voedzaam genoeg is, omdat uw dochter 's nachts wakker wordt voor een voeding.

De precieze aard van uw zorg is dus niet helemaal duidelijk. Maar voor de uiteindelijke vraag maakt dat natuurlijk niet uit. Waar het om gaat, is hoe je moet voeden als je ook vast voedsel geeft. Hieronder zal ik die vraag beantwoorden.

De introductie van vaste voeding

Tegenwoordig wordt aangeraden om rond een maand of 6 met de introductie van vaste voeding te beginnen. In de eerste weken zal de bijvoeding slechts een klein deel van het dagelijkse menu uitmaken. Maar geleidelijk aan zal de hoeveelheid vaste voeding toenemen, evenals de variatie in wat er gegeten kan worden.

Tegelijkertijd zal de hoeveelheid melk die de moeder produceert heel geleidelijk afnemen. Als de moeder toch nog door de dag heen regelmatig voedt, zal de melkproductie echter afdoende blijven om te voorzien in de energie- en vochtbehoefte van de baby. Op dat moment profiteert de baby nog steeds van alle vitamines, mineralen en antistoffen die in de moedermelk zitten. Door de baby nog steeds op vraag te voeden, krijgt hij precies wat hij nodig heeft.

's Nachts weer wakker worden bij 9 maanden

Nu vraagt u zich af of de voedingswaarde van uw melk niet toereikend meer is, omdat uw dochter 's nachts weer wakker wordt. De samenstelling van uw melk is echter prima. Er is iets anders aan de hand.

Rond deze leeftijd (9 mnd) worden veel kinderen 's nachts weer wakker. Of ze nu borstvoeding krijgen of niet. Voor dit verschijnsel bestaan verschillende verklaringen, maar allemaal zijn ze gebaseerd op de mentale ontwikkeling van het kind, dat zich op deze leeftijd steeds bewuster wordt van zijn omgeving.

Een van de verklaringen is bijvoorbeeld dat het kind overdag zo veel (bewust) beleeft, dat het al die indrukken 's nachts moet verwerken en daar wakker van kan worden, eventueel ten gevolge van een heftige droom. Een andere verklaring is dat het kind zich bewust wordt van de aanwezigheid van de moeder (overdag), en 's nachts wakker kan worden van de gedachte dat die moeder er niet meer is. Weer een andere verklaring is dat het kind overdag zó bezig is met het verkennen van de wereld, dat het vergeet om voldoende te eten en dan 's nachts wakker wordt van de honger.

Overdag vaker voeden

Stel dat de laatst genoemde verklaring op uw situatie van toepassing is, dan kunt u proberen om overdag vaker de borst aan te bieden en daar ruim de tijd voor uit te trekken. Vooral als u ziet dat uw dochter overdag moe wordt, kan het inlassen van een extra voeding net even die stoot energie geven die nodig is om te voorkomen dat zij ook 's nachts nog wil drinken.

Maar ook met een extra voeding overdag kan een kind nog 's nachts wakker worden: hetzij door een heftige droom (verklaring 1) hetzij omdat hij behoefte heeft zijn moeder te zien (verklaring 2). In dat geval zal overdag meer drinken niet helpen, en kan het kind bij het wakker worden getroost en gerustgesteld worden met een slokje aan de borst.

Menstruatie en vruchtbaarheid

Tenslotte uw laatste vraag: wat is een normale periode voor het terugkeren van de menstruatie?

Op die vraag valt helaas geen antwoord te geven, omdat de terugkeer van de menstruatie sterk persoonsgebonden is:

  • bij sommige moeders komt de menstruatie al weer terug na een week of 4 tot 6 na de bevalling;
  • bij andere moeders komt de menstruatie pas terug als de baby begint met bijvoeding;
  • weer andere moeders merken dat de menstruatie pas terugkeert als de nachtvoedingen stoppen, of wanneer de baby om ander drinken dan de borst gaat vragen;
  • en tenslotte zijn er moeders waarbij de menstruatie pas terugkeert als de baby volledig gestopt is met drinken aan de borst.

Houd er in ieder geval rekening mee dat u al vruchtbaar kunt zijn vóór uw eerste menstruatie, als deze met 6 maanden nog niet is teruggekeerd. Hoe langer het duurt voor de eerste cyclus weer begint, hoe groter de kans dat er al een eisprong is geweest voor u ongesteld wordt.