Meld je hier aan voor de gratis webinars tijdens De Week van de Opvoeding

20 januari 2000 door Sanderijn van der Doef

Hoe geef je voorlichting aan een misbruikt kind? (5½ jr)

Mijn dochter (5½) is seksueel misbruikt door haar vader. Echtscheiding is inmiddels in gang gezet. Vader heeft vastgezeten in de gevangenis. Heb hem daar bezocht met onze twee dochters (5½ en bijna 2). Dochter (5½) heeft zelf aangegeven dat ze 'papa zijn plassertje in haar mond moest doen' en dat ze dat 'niet leuk vond'.

Zij is het met mij eens dat papa's dat niet mogen doen en ik benadruk steeds weer dat ik het goed van haar vind dat zij het verteld heeft. Zij begrijpt dat het haar schuld niet is.

Echter, zij komt op een leeftijd dat ze vragen zal gaan stellen over waar baby's vandaan komen. Ze is ook gek op baby's. Ik weet niet hoe ik haar dit moet vertellen, gezien de hiervoor beschreven situatie.

Antwoord

Ondanks het feit dat uw kind seksueel is misbruikt en daardoor al iets heeft meegemaakt op seksueel gebied waar de meeste kinderen van haar leeftijd nog lang niet aan toe zijn, is het heel goed mogelijk om ook haar seksuele voorlichting te geven. Op haar leeftijd hoef je daar ook nog niet tot in de details over te vertellen.

De technische kant

Op de leeftijd van uw dochter kunt u -- wat de technische kant betreft -- volstaan met de grote lijnen:

  • u vertelt hoe de baby's worden gemaakt (als er een eitje van de moeder en een zaadje van de vader bij elkaar komen als de vader en moeder gaan vrijen);
  • en u vertelt hoe ze worden geboren (een baby komt uit de buik via de vagina, de opening tussen de benen, vlak bij het plasgaatje);
  • en u benadrukt daarbij dat grote mensen met elkaar vrijen omdat ze veel van elkaar houden.

Gebruik eventueel een voorlichtingsboekje, dat u samen met haar 'behandelt' (samen lezen, samen erover praten, etc.).

Liefde en respect

Daarnaast gaat seksuele voorlichting ook over liefde, verliefd zijn, houden van en respect hebben voor elkaars grenzen. Ook het omgaan met haar eigen lichaam en haar eigen gevoelens is iets waar nu al over gesproken kan worden.

Van negatief naar positief

Seksuele voorlichting geven aan kinderen die seksueel misbruikt zijn, is moeilijk, omdat deze kinderen seksuele ervaringen hebben die zeer negatief zijn. Zeker als bij het misbruik ook vaginale seks heeft meegespeeld, is het moeilijk om uit te leggen dat juist die handelingen tussen volwassenen vaak uit liefde gebeuren en dan kunnen leiden tot een (gewenste) zwangerschap.

Op de leeftijd van uw dochter kan er echter nog veel uitgelegd worden, en kunt u met elkaar ook over de positieve kanten praten.

Natuurlijk is er een kans dat het misbruik bij haar weer naar boven komt. Maar door dat niet weg te stoppen, en het te betrekken in het 'positieve voorlichtingsverhaal', bereikt u twee dingen. Ten eerste geeft u haar het (goede) gevoel dat ze met haar moeder kan praten over haar nare ervaringen. En ten tweede kunt u op deze manier het verschil duidelijk maken tussen negatieve seksualiteit en positieve seksualiteit. Zo zal uw dochter ervaren dat hetgeen zij heeft meegemaakt verkeerd was, en dat seksualiteit juist en vooral met positieve gevoelens te maken heeft.