Laatste kans! Doe mee met een van de gratis expert webinars over opvoeding

11 mei 2006 door Nanny Gortzak

Kan een borstgevoede baby te veel melk krijgen? (4 wkn)

Ik heb altijd begrepen dat borstvoeding onbeperkt gegeven kan worden. Ik kolf mijn borstvoeding af en weet dus precies hoeveel mijn baby krijgt. Mijn zoon is inmiddels 4 weken oud, drinkt 7 maal per dag ongeveer 140 à 150 cc melk en is een kilo aangekomen.

Nu heb ik gehoord dat deze hoeveelheid toch kwalijk kan zijn omdat bepaalde organen (met name de nieren) dan te veel te verwerken krijgen. Dus: toch niet onbeperkt voeden? Of klopt dit niet?

Antwoord

In tegenstelling tot kunstvoeding, die inderdaad een (te) zware belasting voor de nieren kan vormen als je te veel geeft, kan een borstgevoede baby in principe niet te veel melk krijgen. Daarvoor zijn meerdere redenen, die ik hieronder zal uitleggen.

Overigens is er wel een verschil tussen voeden aan de borst en voeden met een flesje. Ook dat zal ik hieronder toelichten.

Moedermelk

Eerst iets over de voeding zelf. Moedermelk heeft als voordeel dat het precies de juiste hoeveelheden vitamines en mineralen bevat (voor een gezonde baby die op tijd geboren is.) De soorten vetten, eiwitten en koolhydraten zijn uitermate geschikt voor een makkelijke vertering en opname. De melk wordt dus zo optimaal mogelijk gebruikt. Dat is ook te zien aan de ontlasting: soms heeft een borstgevoede baby maar eens in de 1 of 2 weken ontlasting, in tegenstelling tot een baby die kunstmatige zuigelingenvoeding krijgt.

Soms maken moeders zich zorgen om de hoeveelheid melk die hun baby drinkt. Bij een gezonde baby die normaal aan de borst drinkt en waarbij de moeder een goed 'management' van de voedingen heeft, is deze zorg in de regel ongegrond. Moedermelk bevat namelijk veel minder zouten en eiwitten dan de nieren maximaal aankunnen. (Een goed 'management' wil zeggen: voeden op vraag, de baby zo lang als hij wil uit de eerste borst laten drinken, en geen enorme hoeveelheden melk extra kolven).

Drinken aan de borst

Behalve het feit dat moedermelk op zich al niet zo belastend is voor de nieren, geeft een borstgevoede baby ook zelf aan dat hij op een gegeven moment voldoende gedronken heeft. Er zijn verschillende factoren die daarvoor zorgen.

Ten eerste zorgt het vet in de melk ervoor dat er hormonen vrijkomen die een verzadigd gevoel geven. Ook in de moedermelk zélf blijken zulke hormonen te zitten (niet allemaal, maar een deel ervan). Van twee kanten zit er dus een soort hormonale rem op te veel melk drinken.

Ten tweede geeft zuigen op zich een voldaan gevoel. Dat is ook precies de reden waarom het gebruik van een fopspeen bij borstgevoede kinderen de vraag naar melk kan verstoren.

Moedermelk uit de fles

Bij het drinken van afgekolfde melk uit een flesje ligt het iets anders dan bij drinken aan de borst. Een baby die moedermelk uit de fles krijgt, kán langer of meer drinken dan hij aan de borst zou doen. Dat komt doordat een baby voor drinken aan de borst harder moet werken dan voor drinken uit een fles. In het laatste geval blijft de melk makkelijk stromen en moet de baby wel blijven slikken (tenzij je daar zelf wat aan doet, waarover straks meer).

De vraag is nu of dit probleem ook bij u speelt. Ik weet haast wel zeker van niet. U vertelde namelijk dat uw baby ongeveer een liter melk per dag drinkt. Dat is een heel redelijke hoeveelheid. Ook vertelde u dat uw baby in 4 weken tijd een kilo gegroeid is, wat op deze leeftijd een heel normale gewichtstoename kan zijn. U hoeft zich dus helemaal geen zorgen te maken.

Tips voor voeden met de fles

In dit specifieke geval is er dus niets bijzonders aan de hand. Toch geef ik voor de volledigheid een paar tips om het voeden met de fles zo veel mogelijk op voeden aan de borst te laten lijken.

  • Houd de fles zo veel mogelijk horizontaal, zodat de melkstroom minder snel is en uw kind zelf meer moet zuigen om de melk uit de fles te krijgen. Een speen met een zo klein mogelijk gaatje helpt hierbij.
  • Stop even na elke 30 tot 40 milliliter (zie de maatstreepjes op het flesje) om uw baby op adem te laten komen en een boertje te doen.
  • Zorg tijdens het voeden voor zo veel mogelijk lichamelijk contact, liefst huid op huid (blote buik of borst). Zo is de kans het grootst dat de baby een normale afgifte van hormonen heeft, vergelijkbaar met voeden aan de borst, zodat hij een voldaan gevoel heeft tegen de tijd dat de fles leeg is.

En tot slot (maar dat had u inmiddels al begrepen): als u naast moedermelk gaat bijvoeden met kunstvoeding, dan is het wel noodzakelijk om de hoeveelheid melk goed in de gaten te houden.