Meld je hier aan voor de gratis webinars tijdens De Week van de Opvoeding

19 mei 2006 door Nanny Gortzak

Wat voor luiers heeft een borstgevoede baby en hoe herken je lactose-intolerantie?

Op zich gaat het goed met onze Vincent (4 maanden). Maar gisteren en vandaag heeft hij opeens rare poep: groenig, schuimig volgepoept en met een lucht die we nog niet kenden. Zurig, bijna aceton.

We maken ons dus zorgen. Zou er sprake kunnen zijn van lactose-intolerantie ?

Antwoord

We krijgen altijd veel vragen van dit type. Een goede aanleiding om eens wat meer te vertellen over de verschillende soorten luiers die je kunt verwachten bij een borstgevoede baby. Vanzelfsprekend zal daarbij ook deze specifieke vraag beantwoord worden, waarbij ik dieper in zal gaan op het verschijnsel 'lactose-intolerantie'.

De eerste dagen

De eerste luiers na de geboorte zijn zwart tot donker-bruin/groen. Als er goed, vaak en veel borstgevoed wordt, dan zal in de eerste dagen na de geboorte de kleur van de luiers gaan veranderen via lichter groen/bruin en bruin/oranje naar okergeel tot lichtgroen.

De consistentie van de ontlasting is dan waterig dun tot zalvig. In de ontlasting kunnen in deze fase ook nog de bekende witte 'frummeltjes' voorkomen. Dat zijn kleine, witte korrelige stukjes eiwit die onverteerd zijn. Ook kan de ontlasting wat slijmerig aandoen. De geur is wat zoetig.

De eerste weken

In de eerste paar weken na de geboorte zal een baby een aantal malen per dag een vieze luier hebben, soms zelf bij elke voeding of zelfs nog ertussendoor. Er zit dan niet meer dan een veeg in de luier.

Meestal zullen er per dag ook een of twee luiers tussen zitten waarbij de hoeveelheid ontlasting ongeveer zo groot is als een muntstuk van 2 euro.

Let op: er kunnen afwijkingen in kleur, hoeveelheid en frequentie van het hierboven geschetste patroon voorkomen. Zolang de baby er geen last van heeft en goed groeit, is dat helemaal geen probleem.

Lactose-intolerantie?

U vroeg zich af of uw zoon misschien lactose-intolerantie heeft (oftewel: een probleem bij het afbreken van de melksuiker lactose), vanwege de kleur en de consistentie van zijn poep. Om dat met zekerheid te kunnen zeggen, zou uw zoon daarop getest moeten worden. Maar voordat je een baby aan zo'n test gaat onderwerpen, moet je natuurlijk eerst nagaan hoe groot de kans op een positieve uitslag zal zijn. In uw geval lijkt mij die kans zeer klein.

Om te beginnen gaf u aan dat het gewoon goed gaat met uw baby. Dat zegt al heel wat natuurlijk. Verder meldde u niet dat uw baby al vanaf het begin dit soort vieze luiers had. Dat ziet er dus ook goed uit. Daarnaast noemde u geen duidelijke symptomen van een lactose-intolerantie, zoals: veel huilen, veel windjes laten, en veel last hebben van krampjes.

Als je dan ook nog eens bedenkt dat een aangeboren lactose-intolerantie bij baby's heel zeldzaam is, dan kun je bijna niet anders concluderen dan dat er niet veel aan de hand is.

Maar waarom dan toch ineens die groenige schuimige poep?

Relatieve lactose-intolerantie

De luiers van baby's kunnen afwijken – in kleur en consistentie – van de eerder genoemde 'standaard-luiers'. Een mogelijke oorzaak daarvan kan zijn dat de baby op een iets andere manier aan de borst heeft gedronken dan normaal, waardoor er relatief meer voormelk is genuttigd dan anders.

Het gevolg van meer voormelk (dus meer lactose) kan zijn dat er een relatieve lactose-intolerantie kan ontstaan. Dat betekent het volgende. Bij een 'echte' lactose-intolerantie wordt er structureel te weinig van het enzym lactase aangemaakt, dat helpt bij het verteren van de melksuiker lactose. Bij een relatieve lactose-intolerantie wordt er niet te weinig lactase aangemaakt, maar is er alleen te weinig lactase ten opzichte van de hoeveelheid lactose die op dat moment afgebroken moet worden.

Oplossing

De oplossing ligt voor de hand, namelijk dat de lactose iets minder snel in zulke grote hoeveelheden moet worden aangeboden. Dat kan heel eenvoudig, door ervoor te zorgen dat de baby eerst de eerste borst goed leeg drinkt, voordat hij aan de tweede borst mag beginnen. Een borst is nooit echt leeg, maar de melkstroom gaat aan het eind wel langzamer, wat je kunt zien aan het zuig/slik-patroon. De baby zuigt dan vaker dan hij slikt.

De (achter-)melk die op deze manier uit de borst komt, bevat veel vet. Dat vet verteert vrij traag, waardoor het voedsel langzamer door de darm gaat. Met als gevolg dat er ook meer tijd is om de lactose te verwerken.

Tijdelijke lactose-intolerantie

Naast de relatieve lactose-intolerantie is er nog een andere oorzaak denkbaar voor de afwijkende luiers die u beschreef. Namelijk: een tijdelijke lactose-intolerantie als gevolg van – bijvoorbeeld – een maag/darm-infectie.

Maar ook dan is het zaak om extra goed te letten op het leegdrinken van de borst voordat er van borst gewisseld wordt.