Home » Artikelen » Klassenindeling en de klachtencommissie

Klassenindeling en de klachtencommissie

Door:

Kaja Sariwating

Heeft het zin om te klagen, wanneer je kind gescheiden wordt van zijn vriendjes en vriendinnetjes?

Een school is op de vingers getikt door de landelijke klachtencommissie Onderwijs. De school deelde de groepen opnieuw in, omdat het onrustig was in een van de groepen. Een van de leerlingen werd in een groep zonder vriendjes geplaatst. De ouders waren het daar niet mee eens. Ze klaagden en kregen gelijk. Maar dan...?

School bepaalt groepsindeling

Basisscholen bepalen zelf de samenstelling en indeling van de groepen. Veruit de meeste scholen houden bij die indeling rekening met de prestaties en voortgang van je kind, maar ook met de verhouding tussen jongens en meisjes.

Soms houden scholen ook rekening met vriendschappen tussen leerlingen. Maar in het onderhavige geval dus niet.

Overigens staat in het schoolplan hoe de school de groepen inricht. En de medezeggenschapsraad (MR) heeft instemmingsrecht op het schoolplan. (Dat wil zeggen: de MR moet het er wel mee eens zijn.)

Vriendjes ook van belang

In het onderhavige geval werden de leerlingen opnieuw ingedeeld, om te zorgen voor rust en een positieve sfeer in de groepen. Bij de nieuwe groepsindeling werd echter geen rekening gehouden met vriendschappen. De school heeft ook niet gekeken welke leerlingen precies met elkaar omgaan.

De leerling waar het om ging, was zelf altijd rustig geweest in de klas en nam ook niet op een negatieve manier deel aan het gedoe. Toch werd hij in een groep geplaatst zonder een vriendje of vriendinnetje.

Volgens de landelijke klachtencommissie had de school bij het herindelen van de groepen ook rekening kunnen houden met vriendschappen.

Niet eens met de groepsindeling?

Uiteindelijk heeft de school het laatste woord over de verdeling van de leerlingen over de verschillende klassen of groepen. De school moet echter niet alleen kijken naar het groepsbelang (of naar hun eigen belang, om rust in de tent te houden) maar ook naar wat wel of niet goed is voor afzonderlijke leerlingen.

Als je het niet mee eens bent met de indeling, kun je dit altijd met de school bespreken. De school kan dan toelichten waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt. En misschien komen ze tot een andere beslissing.

Als je het dan nog steeds niet met elkaar eens kunt worden, kun je naar de landelijke klachtencommissie Onderwijs (LKC) stappen.

(Bron: uitspraak klachtencommissie)

Kaja Sariwating

is juridisch medewerker bij Ouders & Onderwijs ('informatiepunt voor ouders, gesprekspartner voor de overheid en de onderwijssector, en verbinder van ouders rond het onderwijs'). Het bovenstaande artikel werd – in iets andere vorm – eerder gepubliceerd op www.oudersonderwijs.nl.

Naschrift

We vroegen ons af wat zo'n uitspraak van die landelijke klachtencommissie (LKC) nu eigenlijk betekent. In dit geval hadden de ouders gelijk gekregen, okee. Maar dan? Moest de school de groepsindeling nu alsnog aanpassen? Nee. Uitspraken van de LKC zijn niet bindend. Scholen kunnen LKC-uitspraken gewoon naast zich neerleggen.

Hoe het in het onderhavige geval gelopen is weten we niet, maar áls een school een LKC-uitspraak naast zich neerlegt, en áls je dan nog steeds wilt zorgen dat er iets verandert, zul je naar de rechter moeten. Die neemt zo'n LKC-uitspraak natuurlijk zeer serieus, en kan er alsnog voor zorgen dat er gebeurt wat je wilt. (Al zul je bij een gevalletje groepsindeling natuurlijk niet zo snel naar de rechter stappen. Je kunt je energie en geld wel beter besteden. Maar in andere gevallen kan het zinvol zijn.)

Hiermee raken we aan een fundamenteel probleempunt. Bij conflicten tussen ouders en school kún je naar de landelijke klachtencommissie stappen, maar zelfs als je daar gelijk krijgt, betekent dat nog steeds niet dat er gebeurt wat je wilt. We gaan hiermee aan de slag. In de vorm van lobby-werk naar de beleidsmakers.

Redactie Ouders Online

Reacties

Marijke

Het lastige aan dit soort kwesties is dat ouders het belang van één kind voor ogen hebben, terwijl leerkrachten het belang van álle kinderen in de gaten moeten houden. Iets waar je als ouder geen zicht op hebt, en waar leraren in principe echt wel verstand van hebben.
Het betekent soms dat het belang van het individu ondergeschikt wordt gemaakt aan dat van de groep. Vervelend, pijnlijk, maar soms krijg je als ouder gewoon niet je zin.
Natuurlijk zijn vriendschappen belangrijk, maar als je verhuist start je kind ook in een klas zonder vriendjes, sterker nog: in een klas vol wildvreemden. De meeste kinderen overleven dat zonder ernstige psychische schade.

mijk

Onze school heeft heldere procedure voor verandering van klassen. ZE mogen 3,vrienden opgeven. Bij zoon was een kind bij wie het niet lukte en daar werd eerst persoonlijk mee gepraat door directeur. Hij voelde zich serieus genomen maar begreep uitleg ook.. Niet alles gaat goed op school maar dit dus wel.

Triva

Marijke, verhuizen beslis je als ouders zelf, een kind in een klas zetten zonder vriendjes beslist school. Dat kun je toch niet vergelijken?

Marijke

@Triva
Het effect van verhuizen is op een kind toch veel groter dan in een andere klas komen door wijziging van groepssamenstelling? Als een kind een verhuizing overleeft zal het ook een andere klas overleven.
Het gaat mij er om dat je je als ouder (en kind) soms moet schikken omdat er grotere belangen zijn dan die van een individueel kind. That's life, en dat kan een kind best leren.
Hoe is het als je ouders er zo'n punt van maken dat ze naar de rechter stappen om hun zin te krijgen? Wat leert een kind daarvan?
Los daarvan is het aan de school om zoiets zorgvuldig te doen, en uit te leggen waarom niet alle wensen gehonoreerd kunnen worden. Zoals in het voorbeeld van Mijk.

Triva

Er zijn kinderen die doodongelukkig worden van verhuizingen, er zijn ook kinderen (de mijne) die het verschrikkelijk moeilijk vinden om weer te moeten beginnen in een klas met nieuwe kinderen. Ik zou ook met mijn kinderen niet zo snel verhuizen als een ander zou doen.

Een school kan gewoon rekening houden met het plaatsen van kinderen. Het gaat waarschijnlijk fout als kinderen geen duidelijke BFF hebben. Dan kan het zo lijken dat ze wel bij 'vriendjes' in de klas zitten maar het kind en de ouders zien dat niet zo. Het kan ook zijn dat de kinderen die dat kind en zijn ouders als vriendjes zien dat niet zo zien maar dat maakt niet uit. Mijn kinderen hadden ook geen BFF's maar dat betekent niet dat je ze dan maar helemaal in het diepe kunt gooien. Zij hadden ook zo hun voorkeuren bij wie ze zich fijn voelden en juist dit soort kinderen, die niet makkelijk BFF's maken hebben het veel moeilijker dan andere kinderen in zo'n klas. Het is niet de bedoeling dat je het soort kinderen als die van mij opoffert omdat dat zo makkelijk is voor de klassenverdeling waarbij je de duidelijke BFF's wel bij elkaar houdt.

M Lavell

De uitspraak van de commissie gaat niet over het specifieke kind van die ouders, maar over de wijze waarop de school de afweging heeft gemaakt. Dat er in die afweging geen (expres helemaal geen) rekening is gehouden met vriendschappen is volgens de commissie onjuist. Hiermee zou te weinig rekening gehouden worden met de belangen van de leerling.
De uitspraak zegt niet dat dit kind bij zijn vriendjes zou moeten worden geplaatst.
Ga je toch naar de rechter, dan zul je er niet meer 'uitslepen' dan dat ook de rechter meent dat het bestuur de herplaatsing van leerlingen zal moeten heroverwegen. Of dat ook effect heeft voor de specifieke leerlinge is daarmee helemaal niet gezegd.
Het hoeft zelfs niet te betekenen dat er aan de indeling van de groepen iets verandert. Misschien zijn (mogelijk bij toeval) de vriendschappen van de overige leerlingen wel voldoende in de herindeling betrokken.
De school heeft het laatste woord, is het bevoegd gezag. Zelfs de rechter zal daar niet in treden.
De individuele leerling heeft pech. Is op school per definitie ondergeschikt aan het 'algemene belang' waarvan 'het bevoegd gezag' (schoolbestuur) de afwegingen maakt.
Dat geldt voor schoolklas-indelingen, doorstromen of blijven zitten en zelfs toegelaten worden tot een school of een niveau.
Individuele leerlingen kennen geen rechtsbescherming tegen het bestuurlijke beslis-geweld van scholen.

Redactie Ouders...

Nog even voor de duidelijkheid: het ging ons niet zozeer om dit specifieke geval (we spraken niet voor niets een beetje badinerend over 'een gevalletje groepsindeling') maar om het algemene probleem dat uitspraken van de klachtencommissie nooit bindend zijn. Dat vinden we wel degelijk bezwaarlijk. Want stel dat het om écht zwaarwichtige kwesties gaat, zoals scholen die stelselmatig weigeren om zich aan de wet te houden (we kennen veel van dat soort gevallen). Dan kún je natuurlijk naar de rechter stappen maar de drempel daarvoor is behoorlijk hoog. En als er al een onafhankelijke klachtencommissie is, waarom zou je die dan niet de bevoegdheid geven om bindende uitspraken te doen? Dat lijkt ons in alle opzichten wenselijker.

@M Lavell: de voorspelling dat de rechter uitspraken van de klachtencommissie zwaar zal laten wegen, was afkomstig van de jurist van Ouders & School.

M Lavell

Die voorspelling is niet onwaar of onjuist maar verdient wel de nuance dat het ook bij de rechter om algemeenheden zal blijven gaan en niet over de leerling in kwestie.

Je vraag over de beperkte bevoegdheid van de klachtencommissie is eenvoudig te beantwoorden: De bevoegdheid op school ligt vast in de Grondwet. Art. 23. Het onderwijs is de enige sector met grondrechten (Het geven van onderwijs is vrij) waarbij het bevoegd gezag (bestuur) als ultieme bevoegdheid is aangewezen.
Ontvangers van onderwijs; kinderen, leerlingen, studenten, vaders, moeders, ouders, ze komen niet in de grondwet voor.
Vandaar ook dat hun belangenbehartigers geen poot aan de grond hebben.

Wat je wil klinkt logisch, maar daarvoor moet de grondwet gewijzigd worden.
Ik ben voor!