Home » Artikelen » Kleutertoets nog lang niet afgeschaft

Kleutertoets nog lang niet afgeschaft

Door:

Redactie Ouders Online

Afgelopen week [november 2013 - red.] nam de Tweede Kamer een motie aan waarin gevraagd werd om 'de kleutertoets' af te schaffen. Iedereen leek enthousiast en tevreden. Maar misschien is er te vroeg gejuicht.

Kleutertoetsen - waaronder de Cito-kleutertoets - die de ontwikkeling van kinderen van 4 jaar moeten meten, liggen al geruime tijd onder vuur. De Kamerleden die afgelopen week het woord 'toetsgekte' in de mond namen, baseerden zich onder andere op het - kennelijk succesvolle - lobbywerk van de Werk- en Steungroep Kleuteronderwijs (WSK), een groep verontruste kleuterkenners onder leiding van de ontwikkelingspsycholoog Ewald Vervaet.

De WSK huldigt de volgende principes:

1. Kleutertoetsen zijn een oneigenlijk meetinstrument. De uitslag geeft alleen maar aan hoeveel een kind afwijkt van het gemiddelde. Daardoor kunnen zulke toetsen geen onderscheid maken tussen kinderen die ergens niet aan toe zijn enerzijds, en kinderen die ergens wel aan toe zijn anderzijds, maar die laag scoren omdat ze slecht onderwijs krijgen, of een persoonlijk probleem hebben, of een echtscheiding meemaken.

2. Kleutertoetsen bevatten vragen over stof waar kleuters nog niet aan toe zijn, zoals letterkennis, cijferkennis en terugtellen.

3. Er is een reëel alternatief, namelijk het observeren van kleuters en het afnemen van reeds bestaande proeven. De leesrijpheid van een kind kan bijvoorbeeld eenvoudig worden vastgesteld met de schrijfproef en de leesproef.

Wat ook geholpen zal hebben is het zwartboek Kleuters in de knel (april 2013), eveneens afkomstig van de WSK, met 101 schrijnende verhalen van docenten die soms zelfs al ontslag hebben genomen vanwege hun weerzin tegen het huidige kleuteronderwijs. Hun boodschap is dat de kleutertoets een momentopname is die niets zegt over de ontwikkeling van kleuters. Ook televisieprogramma's over de kleutertoets op 29 april (De slag om Nederland, VPRO) en op 29 september (Brandpunt, KRO) maakten veel los.

De Kamer wás al tegen

Het enthousiasme over de anti-kleutertoets-motie van 5 november lijkt wat voorbarig te zijn. De discussie over de kleutertoets speelde namelijk al in 2005/2006 en ook toen stemde de Kamer in meerderheid tegen. Sindsdien is er niet veel veranderd. Integendeel.

Ondanks het parlementaire verzet van 2005/2006 zijn steeds meer scholen de Cito-kleutertoets gaan afnemen. Waarom? De kleutertoets is niet wettelijk verplicht maar de inspectie rekent scholen er wel op af.

Het woord 'kleutertoets' staat niet letterlijk in het zogenaamde 'toezichtskader primair onderwijs' van de inspectie. Toch beoordeelt de inspectie de kwaliteit van het onderwijs mede op basis van de aanwezigheid van een kleutertoets. Een school moet kinderen in groep 1-2 minstens één keer een methode-onafhankelijke, landelijk genormeerde toets afnemen. En in de praktijk is dat vaak de Cito-kleutertoets. Weigert een school kleuters op die manier te toetsen, dan komt er een minnetje in het schoolrapport. (Bron: Didactief, 7 november 2013)

De inspectie is na 2005/2006 dus gewoon doorgegaan met het afrekenen van scholen op het gebruik van kleutertoetsen. De vraag is hoe die praktijk alsnog gestopt kan worden.

Cito-lobby

Daarnaast is er de lobby van het Cito. Dat is gewoon een winkel, die zijn omzet probeert te maximaliseren. De methodes van dit instituut doen sterk denken aan die van de farmaceutische industrie, die wel weet hoe je artsen moet benaderen:

Het Cito probeert ondertussen het draagvlak onder kleuterjuffen voor de kleutertoets te vergroten. Leraren worden actief benaderd om met het toetsinstituut 'in gesprek' te gaan. En op de Cito-website staat onder meer: "Wij zijn benieuwd wat u van de toetsen vindt, waar u enthousiast over bent of juist minder, of u iets mist. Waar maakt u zich zorgen over?" Er zijn inmiddels twee bijeenkomsten gehouden in Arnhem en Amsterdam eind oktober en begin november, in Groningen is er op 20 november een bijeenkomst, overige provincies volgen nog. Er is plek voor maximaal twintig kleuterjuffen.(Bron: Didactief, 7 november 2013)

Even terzijde: het hier geciteerde onderwijsvakblad Didactief publiceerde in september een huiveringwekkende analyse van het Cito, dat een ware money machine blijkt te zijn. Zie: Van Arnhem tot de Bahama's: Powered by Cito.

Even doorbijten

Kortom: moties zijn leuk voor de bühne, maar hoe effectief zijn ze werkelijk? De Kamerleden die nu zo dapper riepen dat die kleutertoetsen moeten stoppen, moeten nog wel even doorbijten. Daarbij moeten ze vooral kijken naar het feitelijke gedrag van de onderwijsinspectie en de lobby-praktijken van het Cito.

Redactie Ouders Online

 

Reacties

Het heeft natuurlijk geen zin

Het heeft natuurlijk geen zin om van de ene lobby in de andere lobby te vallen. WSK is een club die zich baseert op het werk van een andere goeroe, namelijk dhr E Verveat.
Ook hier bezondigt men zich aan het absoluut maken van gemeten vaardigheden (kleuter nog niet in fase x of y, mag niet lezen), maar erger nog, want zelfs de maat is door een eenling verzonnen.
En niet gisteren. Niet langdurig. Niet getoetst door collega's. Maar tussen 1948 en 1955. Zie http://wegwijs.in/kleuteronderwijs/doelstelling/ onderaan.
Tssss

Weet niet hoe deze toetsen

Weet niet hoe deze toetsen gaan, maar het werkblad wat mijn oppaskindje (4 jaar-gr.2) meekreeg gisteren (net beginnend met letterherkenning), sloeg de plank volledig mis.

Met het oog op St. Maarten:
Omcirkel het goed geschreven woord ging ongeveer als volgt:
Lantiom, Lampion, Lampiom, Lompiam
Donkez, Donkes, Donker, Donkel

en zo nog een aantal woorden.

Wat een merkwaardig en

Wat een merkwaardig en tendentieus bericht is dit! Als ouder van twee kleuters (groep 1 en groep 2) zie ik helemaal niets verkeerds in een kleutertoets. Het lijkt me alleen maar goed als zo vroeg mogelijk duidelijk wordt of een kind kan meekomen, achterloopt of juist voorloopt. Daar kan het kind de rest van zijn schoolloopbaan profijt van hebben. Was er in mijn jeugd maar een dergelijke toets geweest! Dat had mij mogelijk een hoop ellende bespaard. Het is echt heel belangrijk om te weten of een kind afwijkt van het gemiddelde, omdat het onderwijs op gemiddelden is ingesteld. Kinderen die sterk afwijken naar boven of beneden kunnen tegen enorm veel problemen aanlopen. Hoe vroeger dat wordt onderkend, hoe beter dat is, bijvoorbeeld om onderpresteren te voorkómen.

Overigens zou ik een aangenomen motie niet als "voor de bühne" willen bestempelen. Ook de uitspraak dat de Kamerleden nu moeten doorzetten getuigt niet van veel werkelijkheidszin. De Tweede Kamer heeft klaarblijkelijk een uitspraak gedaan (de aangenomen motie), zodat de regering nu aan zet is. Als de regering de motie niet uitvoert, heeft de Kamer geen wapenen in handen behalve het indienen van een motie van wantrouwen tegen de minister. Uiteraard zal men dat niet doen op zo'n (relatief) onbelangrijk onderwerp.

Mijn Fien vier jaar oud,

Mijn Fien vier jaar oud, blokkeerde en barste in huilen uit toen ze haar toets moest doen. Ze durfde de toets dan ook niet te af te maken. Nu moet ze slechts vier jaar oud elke dag haar cijfers oefenen. Ik was in shock toen ik dit hoorde. Ik dacht trouwens dat de toetsen voor kleuters afgeschaft waren? Vorig jaar was dit toch in het nieuws? http://wegwijs.in/.../11/05/cito-kleutertoetsen-afgeschaft/