Home » Artikelen » Samenwonen alles zelf regelen

Samenwonen: alles zelf regelen

Door:

Niels van de Griend

Wie bewust niet wil trouwen, moet opnieuw het wiel uitvinden. Notaris Niels heeft er zijn handen vol aan.

Niels van de Griend - notaris

Het verschil tussen trouwen (of je partnerschap laten registreren) enerzijds, en ongehuwd samenwonen anderzijds is enorm. Trouwen heeft uiteraard de naam romantischer te zijn, maar daarnaast is het vooral heel praktisch. Voor echtgenoten (en geregistreerde partners) regelt de wet namelijk eindeloos veel meer dan voor samenwoners. Als je gaat trouwen krijg je een boordevolle blije doos met allerlei nuttige regelingen. Daarmee wil ik niet zeggen dat het huwelijk zaligmakend is, maar je hebt wel meer voorzieningen om op terug te vallen.

Als je gaat samenwonen krijg je geen gevulde doos van de wetgever, laat staan een blije. Je moet als het ware opnieuw het wiel (van het huwelijk) uitvinden. Op zich hoeft dat geen probleem te zijn, maar dat moet je dan wel doen...

Je wilt er natuurlijk niet aan denken, als je verliefd bent en gaat samenwonen, maar de relatie kán eindigen. Dat kan grofweg op twee manieren:

  • door uit elkaar te gaan;
  • of als een van beiden overlijdt.

Hieronder zal ik beide situaties kort bespreken, ervan uitgaande dat er niets is vastgelegd. Er is geen samenlevingscontract en er zijn geen testamenten.

Uit elkaar gaan

Als de relatie eindigt door uit elkaar te gaan, is dat sneu maar niet dramatisch. Het kan echter meer dan sneu zijn als het rollenpatroon dusdanig was dat een van beiden thuistaken verzorgde en de ander inkomsten genereerde uit werk. De een bouwt dan pensioen op, de ander niet. De een kan mogelijk wat sparen, de ander niet.

Als er geen enkele compensatie is vastgelegd, zal de partner die de thuistaken verzorgde behoorlijk in de kou komen te staan.

Oplossing: maak een samenlevingscontract. Met een soort van alimentatieregeling, een pensioenverdeling, en eventueel een vermogensverdeling.

Overlijden

Als de relatie eindigt door overlijden, is dat wél dramatisch. Je verliest dan je partner én de helft van je huis. Was je partner enig eigenaar van het huis, dan verlies je zelfs het hele huis.

Een ongehuwde partner is wettelijke gezien geen erfgenaam. Hij of zij heeft totaal geen rechten, en kan nergens aanspraak op maken. Over en uit. Er is geen weg terug, en er is ook geen echte oplossing voorhanden. De langstlevende partner staat volledig in de kou.

Dus: maak een samenlevingscontract en twee testamenten (voor elk een). Regel het gewoon. Niets doen is geen optie. Het bizarre is dat degene die een testament moet opstellen, er zelf geen last of profijt van zal hebben omdat het testament pas in werking treedt bij overlijden. Als je je relatie serieus neemt en de verzorgingsaanspraak van je partner nog serieuzer, dan zorg je dat het goed is geregeld. Niet alleen 'iets' geregeld, maar goed geregeld!

Hoe kan zo'n testament eruit zien?

Maak bijvoorbeeld een langstlevende testament, gelijkend aan de wettelijke verdeling voor gehuwden, en een samenlevingscontract, om een en ander waterdicht te maken (en om overige voorzieningen te treffen).

Mooie gelegenheid om ook even in het testament de anti-aangetrouwden clausule op te nemen (om te voorkomen dat je vermogen weglekt naar een schoonzoon of schoondochter, met name bij echtscheiding), een voogd aan te wijzen, een bewindvoerder en executeur te benoemen, en ook nog even vast te leggen wie de erfgenamen zijn als je gehele gezin overlijdt.

Sorry, leuk is het allemaal niet, maar een keuze heb je niet. Regel het, en regel het goed!

Meer informatie

In het verleden schreef ik al eerder over de verschillen tussen trouwen en samenwonen. Let op: bedragen en percentages kunnen inmiddels wat anders zijn dan voorheen.

Niels van de Griend

Meer over

Reacties

Wat onder het kopje 'uit

Wat onder het kopje 'uit elkaar gaan' stond is bij mij dus inderdaad gebeurd!
Ik had mijn eigen huis verkocht (met minimale overwaarde) om met mijn (toen twee) kinderen bij mijn (nu ex)vriend in een andere stad te gaan wonen in zijn koophuis. We hadden bij een notaris een standaard samenleefcontract opgesteld, mede door mijn geplande zwangerschap van hem. Ik heb (mede op aandringen van hem, hij verdiende meer) mijn goede baan opgezegd om het thuis goed te laten lopen.
Door allerlei omstandigheden heb ik me niet in dat contract verdiept, zeker omdat altijd gezegd werd dat een samenlevingscontract gelijk staat aan trouwen en een vertrouwen op de redelijkheid van de ander als het fout gaat. 3 Domme aannames op een rij!!!! En ik heb een HBO-diploma, dus ben niet dom! Wel te naief toen!

Nu tien jaar later zijn we uit elkaar, en bleek dat er in het samenleefcontract stond dat het huis altijd hem toebehoorde en verder niets over partneralimentatie......Daar stond ik dus : geen baan, geen huis, alleen kinderalimentatie voor de jongste! Ik heb nu (jaar later) gelukkig een baan, weliswaar op bijstandniveau, maar dat maakt niet uit! Ik moet toch ergens beginnen!

Dus mijn advies : blijf gewoon beiden werken of ga trouwen. Een samenleefcontract moet echt goed opgesteld worden om later niet in de problemen te komen!!! Ik dacht ook dat het goed geregeld was, maar niets is minder waar!

Uiteraard is het verhaal heel compact weergegeven met een hoop haken en ogen meer zoals bij ieder verhaal, maar mijn conclusie blijft dezelfde!

Lees verder