Home » Artikelen » Sprongetjes van de baby wanneer komen ze en hoe zien ze eruit

Sprongetjes van de baby: wanneer komen ze en hoe zien ze eruit?

Door:

Redactie Ouders Online

De babytijd is een tijd van enorme ontwikkelingssprongen en die ontwikkeling gaat niet altijd zonder slag of stoot. Je baby is de enige dag nog heel tevreden en de dag erna is hij alleen maar aan het huilen, hangerig en lijkt niets goed te zijn. Wat is er aan de hand?! Grote kans dat je te maken hebt met één van de sprongetjes van je baby.

Sprongetjes van de baby

De Oei ik groei sprongen

Misschien is het ‘Oei ik groei boek’ al onder je neus geschoven of heb je de app al gedownload en dat is niet zonder reden. Je vindt hier namelijk interessante informatie over de mentale ontwikkeling van je baby. Door de mentale ontwikkelingen van je kindje kan je ineens een paar dagen (en soms zelfs een paar weken) merken dat je kindje minder happy is. Het enige dat je baby op dat moment wil is vastgehouden worden en heel dicht bij je zijn. De dagen kunnen dan best lang duren. Het goede nieuws: het is tijdelijk. Het slechte nieuws: in de eerste 20 maanden zal je kind ongeveer 10 keer een mentale sprong doormaken die soms wel weken kan duren. Maar zoals met alles: geen enkele baby is hetzelfde. Zo kan de baby van een vriendin veel last hebben van de ene sprong en jouw baby helemaal niet. 

Maar hoe zit dat dan met die sprongen? Nederlandse wetenschappelijke onderzoekers Frans Plooij en zijn echtgenote Hetty ontdekten dat de mentale ontwikkeling van baby’s in sprongen gaan. Tijdens een project observeerden zij diverse baby’s nauwlettend. Ook lieten ze de moeders een dagboek bijhouden. Dankzij dit onderzoeksproject, leerden ze de sprongen van de baby kennen. Zo kwamen ze erachter wat baby's na elke mentale sprong leren en kunnen. En het zal je verbazen: je zal echt merken dat je baby na zo’n periode van huilerig en humeurig zijn, meer dingen kan dan ervoor.

Sprongetjes van de baby herkennen

Als je 1 of 2 keer een sprong hebt meegemaakt, kun je de sprongetjes van de baby daarna feilloos herkennen. Het zijn die dagen dat je denkt: ‘Wat is er toch met mijn baby aan de hand?’ In de meeste gevallen is het antwoord ‘een sprong’. Andere veel voorkomende oorzaken zijn krampjes of regeldagen. De belangrijkste kenmerken van de sprongetjes van je baby:

  • De 3 H’s: onthoud altijd de 3 H’s, dat is eigenlijk de beste samenvatting van het gedrag wat baby’s laten zien die in een sprong zitten. Hangerig. Huilerig. Humeurig.
  • Vaker willen drinken: vooral als je borstvoeding geeft, wil je baby het liefst heel de dag lekker tegen je aan, aan de borst sabbelen. Soms zelfs zonder echt te drinken, het gaat hem vooral om de geborgenheid.
  • Veel, vaker en harder huilen.
  • Eist al je aandacht: je baby is een handvol en de momenten dat hij vredig in de box ligt, zijn schaars.

De sprongetjes van de baby, kijk naar uitgerekende datum

De sprongetjes bij baby’s vinden plaats rond dezelfde tijd, of beter gezegd: rond dezelfde leeftijd in weken. Bijvoorbeeld: rond de 5de week maken de meeste baby’s hun eerste sprong mee, daarna rond de 8 weken. Om te bepalen wanneer de sprongetjes van jouw baby zijn, wordt uitgegaan van de uitgerekende datum, dus niet van de datum waarop je kleintje is geboren. Waarom is dat? Omdat baby’s allemaal ongeveer even oud zijn op de uitgerekende datum, dat geldt niet voor de geboortedatum. Sommige baby’s zijn te vroeg geboren, anderen besluiten om juist wat langer te blijven zitten. De baby’s zijn dan dus niet even oud qua ontwikkeling, want ook al wordt jouw baby met 42 weken geboren, de ontwikkeling is gewoon doorgegaan in jouw baarmoeder, dus die weken tellen gewoon mee. Als je kijkt naar de uitgerekende datum, is elke baby 40 weken oud en vanaf dat moment gaan we tellen naar de sprongen die komen gaan.

Sprongen 1 t/m 10 van de baby

Eigenlijk maken kinderen hun hele leven nog ‘sprongen’ mee, maar die zijn niet allemaal onderzocht. Alleen de eerste 10 sprongen zijn in kaart gebracht en deze vinden plaats in de eerste 20 maanden van het prille leventje van kinderen. Hieronder vind je een overzicht van alle sprongetjes van je baby. Elke sprong vindt plaats rond een bepaalde leeftijd en heeft een andere naam, gebaseerd op wat je baby leert en kan na de sprong. Onthoud dat je baby niet meteen na een sprong al deze vaardigheden laat zien. Dit gaat heel geleidelijk aan. Het kan even duren voordat je ze ook daadwerkelijk kunt zien.

Sprong 1: Sensaties

Wanneer: tussen 4,5 en 5,5 weken
Wat: De eerste sprong is een heftige sprong voor je kleintje, je zal merken dat het lijkt alsof je baby opeens ´wakker wordt´ op deze wereld. Ook zal je voor het eerst traantjes ontdekken, ervoor huilde je baby zonder tranen.
Vaardigheden na deze sprong van de baby:

  • Reageren op aanrakingen.
  • De eerste sociale glimlach (die dus geen reflex is).
  • Langer en vaker naar iets kijken.
  • Duidelijk op geuren reageren.
  • Langer wakker en ‘bezig’ zijn.

Sprong 2: Patronen

Wanneer: tussen 7,5 en 9,5 weken 
Wat: Je baby gaat interesse krijgen in patronen. Patronen zijn bijvoorbeeld stippen, strepen, maar ook gehoor, geur en smaak. Ook jouw gezicht heeft patronen en na deze sprong zal je merken dat je kind jouw gezicht steeds meer bestudeerd.
Vaardigheden na deze sprong van de baby:

  • Je baby kan het hoofdje beter rechtop houden.
  • Je baby reageert op geluid, dat merk je doordat hij zijn hoofdje naar het geluid draait.
  • Zit graag vooroverhellend op schoot.
  • Je baby gaat tegen speeltjes slaan en eraan voelen, nu is het dus leuk om je kleintje op een speelmat te leggen of onder een speelboog.
  • Onderdelen van het kleine lijfje worden steeds interessanter voor je newborn. Is dat mijn handje, mijn voetje?
  • Hoor je daar vreemde geluidjes? Grote kans dat je baby dit produceert, ze klinken als korte stootgeluidjes. 
  • Kijken naar patronen, zoals een kaars die flikkert of schilderijen.

Sprong 3: Vloeiende overgangen

Wanneer: tussen 11,5 en 12,5 weken
Wat: Eerst bewoog je baby een beetje houterig, maar na deze sprong zullen de bewegingen wat soepeler gaan. Je baby geniet trouwens van alle vloeiende bewegingen, niet alleen van zijn eigen lichaam, maar ook daarbuiten. Ga maar eens vliegtuigje met je kleintje spelen, vindt hij vast geweldig! De vloeiende overgangen ga je ook merken in de geluidjes die je kleintje maakt. In plaats van korte stootgeluidjes, hoor je nu meer vloeiende geluidjes.
Vaardigheden na deze sprong van de baby:

  • Kan het hoofdje vloeiend bewegen, bijvoorbeeld om iets te volgen met de oogjes.
  • Je kleintje begint steeds meer te bewegen zoals draaien en spartelen.
  • Sommige kleintjes kunnen (met een beetje hulp) al van de buik naar de rug draaien.
  • Heb je al een rammelaar in huis? Geef die maar eens aan je baby!
  • De rustige tijden zijn voorbij, want je baby gaat nu het kraaien en gillen ontdekken. Zo schattig!
  • Je baby gaat belletjes blazen met speeksel.
  • Je krijgt meer interactie met je kleintje en kunt nu ook duidelijk aan het gedrag zien wanneer je baby iets leuk of interessant vindt.
  • Lichtjes die van zacht naar fel gaan of geluidjes die van zacht naar hard gaan (vloeiende overgangen) vindt je kleintje nu ook super interessant.

Sprong 4: Gebeurtenissen

Wanneer: tussen 14,5 en 19,5 weken
Wat: Eigenlijk kun je de eerste 3 sprongen zien als de basis en deze sprong als een nieuw hoofdstuk die alle bovenstaande vaardigheden verbindt. Eerst zag je baby alles los van elkaar, nu kan hij series van vloeiende overgangen, patronen of sensaties zien, horen, ruiken, proeven en voelen.
Vaardigheden na deze sprong van de baby:

  • Je baby wordt steeds actiever en kan nu ineens alles bewegen, zowel de armpjes als de beentjes gaan op en neer.
  • Hij kan nu wat aanpakken zonder mis te grijpen.
  • Het kan zomaar zijn dat je kleintje in één keer mama’s of papa’s hand in de mond stopt.
  • Kiekeboe spelen wordt steeds leuker en je kindje kan nu zelf een doekje van zijn gezichtje trekken.
  • Het lawaai dat je baby kan produceren wordt steeds meer, naast kraaien en gillen wordt er ook op de tafel geslagen met speeltjes.
  • Heb je een activity center, dan zal je zien dat je baby er heel leuk mee kan spelen!
  • Waar is papa? Waar is mama? Voorheen deed het je kleintje niks, maar nu gaat hij echt naar je op zoek.
  • Je baby wordt steeds duidelijker in wat hij wilt, is hij onrustig, dan zal hij gaan mopperen. Heeft hij genoeg gedronken, dan wordt de borst of fles resoluut weggeduwd.
  • Wat nu echt heel leuk is, is je baby voor de spiegel zetten. Wie is dat nou?!
  • Nu je de naam roept, zal je voor het eerst merken dat de kleine erop reageert. Weer een mijlpaal!

Sprong 5: Relaties

Wanneer: tussen 22,5 en 26,5 weken
Wat: Hoe staat het één ten opzichte van het andere? Wat is het verband, wat zijn de verhoudingen? Al deze elementen gaat je kindje steeds beter begrijpen. Zo zal je zien dat je kindje vaak van het ene object naar het andere kijkt. Hé, die staan een stukje van elkaar, er is dus afstand! Dingen kunnen ook achter elkaar en op elkaar. Dat is leuk. Nog iets leuks: dingen laten vallen! Super mooi om te zien hoe iets van hoog naar laag valt. Alleen zijn papa en/of mama daar misschien wat minder blij mee. De sleutelwoorden van deze sprong: in, op, achter, voor en hoe ver.
Vaardigheden na deze sprong van de baby:

  • Ritsen, labels, stickertjes, kettingen, veters: allemaal super interessante dingen die uitvoerig bekeken en aangeraakt moeten worden. Je baby gaat zelfs de uitdaging aan om veters proberen los te krijgen.
  • Je baby gaat dingen optillen om even te inspecteren of er niet wat onder zit.
  • Het kan zomaar zijn dat jij niet je baby eten voert, maar je baby ook jou eten voert!
  • Blazen en klanken met de tong imiteren.
  • Je kleintje kan nu ook beter verbanden leggen tussen woorden en daden.
  • Het kan zomaar zijn dat de kleine in deze periode gaat proberen te staan door zichzelf op te trekken!

Sprong 6: Categorieën

Wanneer: tussen 33,5 en 37,5 weken
Wat: Je baby gaat leren hoe alles in categorieën is ingedeeld. Dat bijvoorbeeld een koe en een kat tot de categorie ‘dieren’ horen. En dat een stoel en een tafel meubels zijn. Ook gaat je kindje begrijpen welke woorden bij een bepaald ding of een actie horen. Bijvoorbeeld wat er bedoeld wordt met ‘gooien’ of wat een ‘bal’ is.
Vaardigheden na deze sprong van de baby:

  • Je gaat merken dat je baby sommige woorden al goed kent.
  • Je baby gaat steeds meer zelf het initiatief nemen om een spelletje te starten zoals zelf al beginnen met kiekeboe of in de handjes klappen omdat hij een liedje wilt horen.
  • Soms kan het eten iets meer een uitdaging worden nu je baby steeds duidelijker kan aangeven dat hij iets vies vindt. Bijvoorbeeld door het weg te schuiven of te snuiven.
  • Wat super leuk is, is dat je kleintje nu steeds vaker mensen probeert te imiteren, zo zal je geluidjes terug horen die je zelf (onbewust) vaak maakt.
  • Zorg maar dat je huis babyproof is, want het kan zomaar zijn dat je kleintje heel voorzichtig aan probeert te gaan kruipen of naar achteren gaat schuiven.

Sprong 7: Opeenvolgingen

Wanneer: tussen 41,5 en 46,5 weken.
Wat: Een opeenvolging is bijvoorbeeld dat als je ‘hap’ zegt, je eten krijgt. Het gaat dus om het patroon van actie en reactie. Misschien kan je baby het woordje nog niet zeggen, maar het bijvoorbeeld wel uitbeelden of een geluidje maken waardoor jij weet wat je kleintje wilt. Met het nemen van deze sprong gaat je kind echt een hele stap vooruit. Dat zal je merken aan de vaardigheden die je kind na verloop van tijd laat zien (maar onthoud: nooit alles tegelijk en soms kan er wat tijd overheen gaan).
Vaardigheden na deze sprong van de baby:

  • Sommige baby’s kunnen rond deze tijd al soort van antwoorden geven op bepaalde vragen. Als je bijvoorbeeld vraagt ‘hoe groot ben jij’ dan kan je kind de handjes omhoog doen. Als je vraagt waar papa of jullie kat is dan kan het zijn dat er een vingertje de goede richting op gaat. Wat leuk!
  • De fijne motoriek wordt steeds beter en je kind kan simpele puzzels van maximaal 3 stukjes aan elkaar leggen of ringen om een ringpiramide doen. Het kan ook zijn dat hij probeert een sok aan te doen, maar dat lukt nog niet.
  • Je baby wijst waar hij naartoe wilt.
  • Liedjes zingen met gebaren vinden baby’s geweldig en nu kunnen ze soms 2 of meer gebaren al mee doen! Dat wordt veel ‘klap eens in de handjes’ en ‘in de maneschijn’ zingen!

Sprong 8: Programma’s

Wanneer: tussen 50,5 en 54,5 weken
Wat: Ondertussen wordt je kind steeds ouder en heb je de allereerste verjaardag al gevierd! Wat een mijlpaa. Nu is je kind geen baby meer, maar een dreumes. Na sprong 8 snapt je kleine wat programma’s zijn. Dit zijn een reeks aan handelingen die horen bij een bepaalde actie. Denk bijvoorbeeld aan aankleden of afwassen. Deze woordjes bestaan uit diverse acties zoals eerst een romper aan, dan een shirt, een broek, sokken en schoenen. Afwassen bestaat uit een sopje maken, servies in het sopje doen, deze met de borstel schoonmaken en op een rekje zetten. Andere programma’s zijn bijvoorbeeld: handen wassen, schoenen aantrekken, haren kammen, deur opendoen etc.
Vaardigheden na deze sprong van de baby:

  • Je baby gaat steeds beter aangeven wat hij wilt. Bijvoorbeeld zijn jas pakken om aan te geven dat hij naar buiten wilt. Of de kleertjes aangeven omdat hij zich wilt aankleden.
  • De vaardigheden gaan steeds verder, zo worden de spulletjes terug in de kast gelegd door je kleintje, kan hij stiften met papier pakken om te tekenen, de pop in bad doen en met de speelgoedauto een heel parcours afleggen.
  • Je kind zal ook heel goed bekijken hoe jij bepaalde programma’s uitvoert, zoals aankleden, opmaken of koken.

Sprong 9: Principes

Wanneer: tussen 59,5 en 61,5 weken
Wat: Nu de kleine dreumes de wereld van ‘principes’ gaat verkennen is het heel belangrijk dat je grenzen gaat stellen. Ja, het opvoeden gaat nu echt beginnen en hierbij is het stellen van regels heel, maar dan ook heel belangrijk. 
Vaardigheden na deze sprong van de baby:

  • Je dreumes gaat nu meer spelen met emoties, bijvoorbeeld heel lief zijn of juist heel zielig. Om de emoties goed te kunnen tonen kun je jouw kleintje betrappen op het oefenen van de emoties en gezichtsuitdrukkingen. Geweldig die kleine acteurs.
  • Zelluf doen! Jaja, het gaat nu echt beginnen: je kind wil steeds meer zelf doen. Wat zal jouw geduld op de proef gesteld worden!
  • Er wordt druk geoefend met de dagelijkse bezigheden nadoen zoals aankleden, winkelen of koken in het eigen keukentje.
  • Drammen, jengelen, grenzen opzoeken, je gaat het steeds zwaarder krijgen, maar zolang je duidelijk de regels aangeeft zal het op een gegeven moment makkelijker worden.
  • Je dreumes gaat met je onderhandelen.
  • Je kleintje snapt wat van hem is en wat van anderen is.
  • Het kan voorkomen dat je kind soms aparte angsten ontwikkelt. Ook al komen ze op jou vreemd over, neem ze altijd serieus!

Sprong 10: Systemen

Wanneer: tussen 70,5 en 76,5 weken
Wat: Je dreumes leert en begrijpt een heel belangrijk woordje: ‘ik’. En ‘ik’ heeft een eigen wil, kan dingen zelf doen en kan andere mensen uitdagen iets voor hem te doen. Ook heeft hij door dat hij zelf beslist of hij iets doet of niet (wat voor ouders natuurlijk wat minder fijn is). Daar komt gelukkig bij dat je kind een geweten gaat ontwikkelen, al zou hem dat er niet altijd van weerhouden de eerste leugentjes (om bestwil) te formuleren.
Vaardigheden na deze sprong van de baby:

  • Beseffen dat hij een eigen wil heeft, zelf iets kan doen en macht heeft.
  • Ook een vaardigheid: je uitdagen door jouw grenzen te overschrijden.
  • Gelukkig zal je kind je ook troosten en misschien zelfs een kusje geven.
  • Je dreumes snapt dat papa en mama aparte personen zijn.
  • De motoriek wordt steeds verfijnder.
  • Je kind probeert te tekenen en kan benoemen wat het is.
  • Er worden steeds meer woordjes gezegd.
  • Je kind begrijpt meer, zoals alles wat er om hem heen gebeurd, wat er wordt gezegd en wat er wordt gedaan.

Dit is de laatste van alle sprongetjes van de baby, maar dat betekent niet dat de ontwikkeling nu stopt. Het hele leven door maken we mentale ontwikkelingen door, dat houdt nooit op. Dus ook op oudere leeftijd zal je kleintje een sprong meemaken en misschien dus ook periodes hebben dat ze wat minder goed in hun vel zitten. 

Redactie Ouders Online

Meer over

Reacties

De sprongentheorie van Plooij

De sprongentheorie van Plooij is toch al lang geleden door zijn eigen promovenda onderuit gehaald? Zie voor een korte samenvatting van de strijd die hierop volgde (tot en met het ontslag van Plooij) https://nl.wikipedia.org/wiki/Oei,_ik_groei!

Al meer dan 20 jaar geleden, en nog altijd wordt dit boek verkocht. Opmerkelijk.

Lees verder