Ervaringen langer kleuteren vanwege sociaal emotionele redenen
Ik lees al een tijdje mee op dit forum en er zijn echt zaken die veel heftiger zijn dan waar ik mee zit. Maar toch zou ik graag input of ervaringen willen horen van jullie over het volgende onderwerp.
De juffen van mijn zoontje (5 jaar oud, herfst leerling van oktober) vinden dat mijn zoontje groep 2 nog een keer zou moeten doen omdat hij op een aantal punten “jong gedrag” vertoond. Cognitief zou hij het aankunnen, maar sociaal emotioneel niet. Het voornaamste probleem is dat hij niet makkelijk aan verplichte werkjes te zetten is (je moet de discussie met hem aangaan). Wij herkennen dit thuis en wij hebben onze manieren om hem wel te laten doen wat hij moet doen. Beslissing is nog niet definitief gemaakt, maar de winstwaarschuwing is al wel afgegeven.
Nou is dit koppigheid een probleem dat al op de crèche speelde. Ze vonden hem gezellig en sociaal. Maar hij luisterde regelmatig niet en als hij iets niet wilde doen, dan deed hij het gewoon niet. Dan kreeg je hem niet aan de praat. Thuis merkten we dat hij veel dingen gelijk kan, maar dat hij het dan heel moeilijk vindt als hij het niet gelijk kan. En het dan blijft vermijden.
We zitten nu halverwege groep 2 en die koppigheid is er dus nog steeds. De twee groepen 3 van volgend schooljaar zullen door bezuinigingen heel groot zijn (31 kinderen). Allebei de juffen van die groepen zijn erg streng. Dan gaat mijn zoontje, als hij blijft zoals hij nu is, ook in eerste instantie in het verzet. Er is door die grootte ook geen ruimte voor onderhandelingen, je moet gewoon. Ik heb ook een dochter van 9 die in groep 6 zit en best leuk meedoet op school. Zoontje haalde veel cognitieve mijlpalen eerder dan zijn zus en je merkt dat hij dingen sneller oppakt. Maar ik zie wel dat zij schoolser was met 5,5.
Alleen vraag ik me af, omdat dit probleem al langer speelt en zijn koppigheid verder gaat mijns inziens dan een erg lange versie van de peuterpuberteit, of langer kleuteren dan de heilige graal is? Groep 3 zal dan over 1,5 jaar niet zo heel grote verandering zijn, ervan uitgaande dat hij volgend jaar een cognitief wat uitdagender programma krijgt. Dan kom je er mee weg als je weinig doet. Maar verschuif je het probleem dan niet naar groep 4? De juffen zien het als een kwestie van langer rijpen. Maar is dat het wel? Is het niet een karakter probleem dat op een andere manier getackeld kan worden?
Heeft iemand een soortgelijk geval meegemaakt met hun kind? En merkte je dat langer kleuteren hielp?
De kleuterverlenging was de grootste fout die school en wij konden maken. "Laat maar lekker spelen, leren moet nog lang genoeg". We stonden daar als ouders helemaal achter.
Van groep 0 'late leerling' naar groep 2 was absoluut beter gegaan dan van groep 3 naar groep 5, waardoor essentiële vaardigheden worden gemist, zoals hoofdletters schrijven en niet meer op een stencil werken maar in een schrift.
In de zomervakantie hoofdletters moeten leren is kindermishandeling, bleek al snel...
Kwam vroeger niet in me op om als vijfjarige iets niet te willen doen. Ouderen hadden een vanzelfsprekend gezag. Juffen waren vriendelijk maar tamelijk ver weg; veel hoger in de rangorde dan ik.
Pas in de middelbare kreeg je het over je om sommige leraren niet onmiddellijk te gehoorzamen (door blijven kwebbelen o.d.). Dat waren de leraren die "geen orde konden houden". Misschien behoort die juf tot die categorie? Waarom konden ze geen orde houden? Omdat ze geen sterke leiderschapsuitstraling hadden. Ik bedoel niet in de zin van "macho". Maar ze waren niet met jou bezig maar met een soort van onzekerheid in zichzelf.
Later zal hij beslist mensen tegenkomen waaraan hij zonder meer moet gehoorzamen, zeker als hij geen heel bijzonder onmisbaar talent is.
Ik zou niet weten hoe je dit moest aanpakken. Ook al vermoed je dat ze echt onvoldoende orde kan houden (of misschien juist te streng is waardoor hij bang wordt om fouten te maken) dan kan je daar moeilijk iets aan doen. Lijkt me ook niet gepast om het met haar erover te hebben. Misschien kan je hem belonen als hij goed luistert naar de juf. Weet niet of hij na enige uren het verband nog kan zien.
Heel anders denk ik. Mijn jongste liep op geen enkel vlak achter maar had wel echt duidelijke grenzen nodig. Bij de kleuters had ze er gewoon geen zin in en teveel vrijheid om dan wat anders te doen. Voor haar was de strenge juf en nu zit je aan je tafel te werken voldoende.
Het is per kind zo verschillend. Mijn andere kind loopt op alle vlakken juist achter. Die heeft hele andere behoeftes. En de twee kinderen van mijn vriendin: beide HB, maar toch totaal anders in wat ze nodig hebben.
Maar ik zou een kind wat het cognitief aan kan. Nooit laten nog een jaar laten kleuteren. Dan gaan ze zich alleen maar meer vervelen en dus nog meer "ongewenst" gedrag laten zien.
Bakblik schreef op 02-03-2026 om 17:00:
In wat je beschrijft herken ik mijn jongste. Er cognitief klaar voor maar nog flink "jong gedrag". Hij had geen zin in het uitprikken van een paasei, omdat hij thuis al lang had leren knippen. Geen zin in de voorbereidende schrijfoefeningen, hij wilde echt leren schrijven!
Iets niet willen doen kan en trekken zijn dat hij cognitief verder is dan er gedacht wordt.
Hij moest en zou na de instroomgroep van februari tot juli en een vol jaar groep 1 echt groep 2 nog doen.
Het werd een drama met hoofdletters.
Bij de ib'er extra uitdaging gevraagd maar het was nog steeds geen groep 3 werk. Hij ging onderpresteren, zich gedragen naar wat er van hem verwacht werd als groep 2 leerling.
In mijn optiek moet een kind dat cognitief toe is aan groep 3 gewoon naar groep 3 ook als kind er emotioneel nog niet klaar voor is. Dat komt echt wel. Een vol jaar extra groep 2 zou ik niet accepteren met alleen het smoesje dat hij emotioneel er niet aan toe is. Dat jong gedrag en er emotioneel niet aan toe zijn kan ook een onbewuste houding van hem zijn om in de groep te passen.
Zoon zijn juf had in januari nog geen kleurplaten van paaseieren. Zoon wilde een paasei maken voor papa's verjaardag. Tegen de tijd dat ze hem aan het huilen had, vroeg ze of hij dan misschien een paasei wilde tekenen.
JA!!!
Hij vond kleuren onzin want hij kón al tussen de lijntjes kleuren.
De IB'er moest hem doortoetsen op rekenen in groep 3 en hij had geen idee hoe dat moest. Nadat het hem verteld was door de psycholoog kwam hij erachter dat dat verrekte lastig was als een kind qua lezen nog maar bij Kern6 was. Alle opdrachten moesten voorgelezen worden. Op een gegeven moment belde hij op. Bij M7 was eindelijk een B gescoord, en hij dacht niet dat een lage D (streven om op in te zetten) gehaald ging worden. Zoon deed in groep 3 inmiddels kwadraten en worteltrekken... Met dank aan zijn nichtje van 10.
En ja, op mijn kind zat (zit) óók een kop. Nog steeds, hij is nu 23 jaar. Gelukkig hebben we altijd goede verhoudingen gehad met de leraren op de basisschool. Uitdagend gedrag of grote mond? We gaven hem eerst op de kop (meester is de baas en je hebt maar te luisteren) en gingen daarna pas aan de meester vragen wat er loos was. Ook fijn voor de meester dat we achter hem stonden. Want dit was écht een supermeester, beter kon zoon niet krijgen.
Mijn dochter kreeg dezelfde boodschap in groep 2. Maar die boodschap ging samen met de mededeling dat het een zeer pienter meisje was, die veel behoefte had aan uitdaging. Ook een meisje met een koppie erop: trekt gerust haar eigen plan. Met hoogbegaafdheid in onze familie, ben ik altijd heel alert geweest op voldoende uitdaging bieden. En bekijk ik veel karaktereigenschappen via de HB-bril.
Doorvragend op hoe ze die uitdaging dan wilden realiseren in nóg een jaar groep 2, kwamen ze zelf ook tot de conclusie dat het best een moeilijke opgave zou worden om haar nog geïnteresseerd te houden. Emotioneel past het misschien wel, maar cognitief gewoon echt niet. En dat werkt toch ook door op de emotionele ontwikkeling. Want als je geen uitdaging krijgt, leer je niet omgaan met tegenslag, leer je niet doorzetten, leer je niet leren. Je hele emotionele en executieve ontwikkeling kan stagneren in de verkeerde omgeving. En sociaal gezien is het ook moeilijk een meisje met voorsprong in een groep met jongere kinderen te zetten. Ze waren het met alles eens wat ik zei, en toen kwam de aap uit de mouw: de klas voor volgend jaar was veel te groot, dus werd er gekeken voor welke leerlingen dat misschien nadelig zou zijn (lees; hoe de klas toch kleiner kon worden gemaakt).
Ik heb toen gepast voor de kleuterverlenging.
Ik heb zelf vroeger extra gekleuterd terwijl ik tekenen van een ontwikkelingsvoorsprong liet zien, zogenaamd omdat ik nog zo lekker speelde. Ik heb daar mijn hele schoolcarriere last van gehouden, want alles ging met twee vingers in mijn neus (en dus leerde ik al die belangrijke vaardigheden van het leren leren niet). Het is niet gezegd dat dit niet zo zou zijn geweest als de kleuterverlenging niet aan de orde was, maar ik denk dat het wel uit maakt. En bij mijn andere kind heb ik een soortgelijke ervaring als in mijn eigen jeugd: ik wou dat we hem als veel vroegere leerling door hadden kunnen zetten, zodat hij nog ergens voor moest werken.
Enfin, die dochter? Die deed het geweldig in groep 3. Braafste meisje van de klas ineens. Ze vond het heerlijk om op een hele andere manier aan het werk te gaan; niet meer spelen maar werken! De weerstand verdween en die emotionele ontwikkeling maakte een enorme spurt door. Binnen een paar weken was al niet meer zichtbaar dat ze 'er nog niet aan toe' zou zijn geweest. In een klas van 34 kinderen, dat dan weer wel..
Ik blijf het toch merkwaardig vinden dat "sociaal-emotioneel er nog niet aan toe" alleen maar een criterium is bij de overgang van 2 naar 3. Ze laten nooit iemand groep 6 overdoen wegens jong gedrag.
Rekenenisleuktaalook schreef op 02-03-2026 om 18:31:
[..]
Hij hoeft de juf niet te helpen hè, hij zit op school om te leren. Laat dat gewoon altijd duidelijk merken.
Kinderen gaan na groep twee ook niet meer lekker spelen op school. Kinderen hoeven ook niet naar school omdat ouders moeten werken. Het is geen opvang. Vertel wat de bedoeling is en wees daar eerlijk in.
Vooral dit. Kinderen moeten naar school om zichzelf te ontwikkelen en dingen te leren.
Cognitief toe aan groep 3 betekent toe zijn aan die uitdaging en dat wordt niet anders als je langer in de kleuterklas blijft.
Ik herken dit wel. Ook bij een van mijn kinderen speelt dit. Ook erg koppig, sterke eigen wil, maar cognitief volgens mij een stukje verder. Hij leest al, snapt groep 3 stof en is alleen maar daar in geinteresseerd. Met veel moeite hebben we hem duidelijk weten te maken dat hij moet doen wat er gezegd wordt op school en dat hij anders achter blijft tussen de kleine kinderen. En ook thuis werken we eraan. Zijn werkjes doet hij wel heel goed gelukkig. Hopelijk vindt school zijn werkhouding voldoende verbeterd. Zo niet dan gaan we deze discussie ook krijgen. Nog een jaar kleuteren zal funest zijn voor zijn zelfvertrouwen en zijn werkhouding, aangezien hij juist de groep 3 dingen leuk en interessant vindt (en het ook al beheerst). Als hij eenmaal in groep 3 zit dan komt het wel goed.
Daglichtlamp schreef op 02-03-2026 om 16:53:
Het klinkt alsof school ook belang heeft om je kind in groep twee te houden. Ik zou hier heel kritisch op zijn als het gaat om een kind wat cognitief wel toe is aan groep 3. Je gaat echt geen goede werkhouding leren met werkjes die ver onder je niveau liggen.
Fijnmotorisch is hij geen wonder hoor. Hij heeft het afgelopen halfjaar fysio gehad en volgens de fysio zat hij nu op niveau, dus daar zijn we mee gestopt. Daarnaast kan hij nog niet lezen ofzo. Hij kent wel veel letters, maar heeft echt nog moeite met hakken en plakken (maar hij heeft nog even om dat onder de knie te krijgen) Dus er zullen nog wel dingen zijn van het reguliere groep 2 programma dat hij nog een keer kan doen. En ze hebben een plus klas, waar hij in mee zou kunnen draaien.
Bakblik schreef op 02-03-2026 om 20:31:
[..]
Vooral dit. Kinderen moeten naar school om zichzelf te ontwikkelen en dingen te leren.
Cognitief toe aan groep 3 betekent toe zijn aan die uitdaging en dat wordt niet anders als je langer in de kleuterklas blijft.
Dat vind ik dus ook.
