Ervaringen langer kleuteren vanwege sociaal emotionele redenen
Ik lees al een tijdje mee op dit forum en er zijn echt zaken die veel heftiger zijn dan waar ik mee zit. Maar toch zou ik graag input of ervaringen willen horen van jullie over het volgende onderwerp.
De juffen van mijn zoontje (5 jaar oud, herfst leerling van oktober) vinden dat mijn zoontje groep 2 nog een keer zou moeten doen omdat hij op een aantal punten “jong gedrag” vertoond. Cognitief zou hij het aankunnen, maar sociaal emotioneel niet. Het voornaamste probleem is dat hij niet makkelijk aan verplichte werkjes te zetten is (je moet de discussie met hem aangaan). Wij herkennen dit thuis en wij hebben onze manieren om hem wel te laten doen wat hij moet doen. Beslissing is nog niet definitief gemaakt, maar de winstwaarschuwing is al wel afgegeven.
Nou is dit koppigheid een probleem dat al op de crèche speelde. Ze vonden hem gezellig en sociaal. Maar hij luisterde regelmatig niet en als hij iets niet wilde doen, dan deed hij het gewoon niet. Dan kreeg je hem niet aan de praat. Thuis merkten we dat hij veel dingen gelijk kan, maar dat hij het dan heel moeilijk vindt als hij het niet gelijk kan. En het dan blijft vermijden.
We zitten nu halverwege groep 2 en die koppigheid is er dus nog steeds. De twee groepen 3 van volgend schooljaar zullen door bezuinigingen heel groot zijn (31 kinderen). Allebei de juffen van die groepen zijn erg streng. Dan gaat mijn zoontje, als hij blijft zoals hij nu is, ook in eerste instantie in het verzet. Er is door die grootte ook geen ruimte voor onderhandelingen, je moet gewoon. Ik heb ook een dochter van 9 die in groep 6 zit en best leuk meedoet op school. Zoontje haalde veel cognitieve mijlpalen eerder dan zijn zus en je merkt dat hij dingen sneller oppakt. Maar ik zie wel dat zij schoolser was met 5,5.
Alleen vraag ik me af, omdat dit probleem al langer speelt en zijn koppigheid verder gaat mijns inziens dan een erg lange versie van de peuterpuberteit, of langer kleuteren dan de heilige graal is? Groep 3 zal dan over 1,5 jaar niet zo heel grote verandering zijn, ervan uitgaande dat hij volgend jaar een cognitief wat uitdagender programma krijgt. Dan kom je er mee weg als je weinig doet. Maar verschuif je het probleem dan niet naar groep 4? De juffen zien het als een kwestie van langer rijpen. Maar is dat het wel? Is het niet een karakter probleem dat op een andere manier getackeld kan worden?
Heeft iemand een soortgelijk geval meegemaakt met hun kind? En merkte je dat langer kleuteren hielp?
Het klinkt alsof school ook belang heeft om je kind in groep twee te houden. Ik zou hier heel kritisch op zijn als het gaat om een kind wat cognitief wel toe is aan groep 3. Je gaat echt geen goede werkhouding leren met werkjes die ver onder je niveau liggen.
Geen ervaring hier, maar ik denk dat je de juiste vragen stelt. Het klinkt alsof dit niet een kwestie is van rijping, maar van karakter/temperament en dan is er weinig reden om aan te nemen dat het 'probleem' zich vanzelf oplost door het kind een jaar langer in groep 2 te houden.
In wat je beschrijft herken ik mijn jongste. Er cognitief klaar voor maar nog flink "jong gedrag". Hij had geen zin in het uitprikken van een paasei, omdat hij thuis al lang had leren knippen. Geen zin in de voorbereidende schrijfoefeningen, hij wilde echt leren schrijven!
Iets niet willen doen kan en trekken zijn dat hij cognitief verder is dan er gedacht wordt.
Hij moest en zou na de instroomgroep van februari tot juli en een vol jaar groep 1 echt groep 2 nog doen.
Het werd een drama met hoofdletters.
Bij de ib'er extra uitdaging gevraagd maar het was nog steeds geen groep 3 werk. Hij ging onderpresteren, zich gedragen naar wat er van hem verwacht werd als groep 2 leerling.
In mijn optiek moet een kind dat cognitief toe is aan groep 3 gewoon naar groep 3 ook als kind er emotioneel nog niet klaar voor is. Dat komt echt wel. Een vol jaar extra groep 2 zou ik niet accepteren met alleen het smoesje dat hij emotioneel er niet aan toe is. Dat jong gedrag en er emotioneel niet aan toe zijn kan ook een onbewuste houding van hem zijn om in de groep te passen.
Mijn oudste zoon (geboren in november) zou eerst ook lang kleuteren, ook al was hij cognitief sterk. Door onze verhuizing kwam hij op een andere school terecht en heeft hij uiteindelijk toch kort gekleuterd. Hij is nu 18, heeft het sociaal-emotioneel altijd moeilijk gehad en heeft op het gymnasium de derde klas gedoubleerd. Dus per saldo alsnog de ‘lange weg’. Hij kreeg op zijn 16e de diagnose ASS. Dat verklaarde in zijn geval het jonge gedrag.
Mijn jongste zoon is een mei-kind en inmiddels bijna 16. Hij heeft groep 5 overgeslagen ivm zijn intelligentie. Hij heeft het echter op het voortgezet onderwijs wel moeilijk, ook vanwege het veel jonger zijn en ASS (weten we nog maar sinds een half jaar) en daarbij hogere intelligentie dan zijn klasgenoten. Samenwerken is moeilijk, gevoelens en emoties herkennen is moeilijk en uitte zich in koppigheid en eigenwijsheid. Met de diagnose op zak werken we er aan en gaat het beter.
Met de kennis van nu (achteraf dus) had ik mijn oudste toch liever langer laten kleuteren en had ik mijn jongste geen groep laten overslaan. Maar die kennis had ik toen niet, het leek toen in beide gevallen een goed idee en kwam vanuit de leerkrachten zelf. Alleen weet ik niet of het verschil had gemaakt om ze langer op de basisschool te houden. ASS heeft ook grote invloed op ontwikkeling en dat kun je denk ik niet versnellen.
Hoe denken ze een aangeboren karakter even te gaan veranderen de volgende 1.5 jaar?
Dan lopen ze halverwege volgend jaar tegen exact hetzelfde aan en houden hem nog 5 keer tegen?
Het lijkt mij niet zijn schuld dat de schoon bezuinigt en dat de groepen groter worden en hij "dus maar in groep 2 moet blijven".
Bovendien "cognitief uitdagender programma". Eigenlijk zit hij dus gewoon volgend jaar in groep 2 het lesprogramma van groep 3 te doen. En dan in groep 3 het lesprogramma van groep 4.
En tegen groep 8 zit ie met zijn vingers te draaien want het programma is op.
Ze laten hem maar gewoon meegaan naar groep 3 en moest het écht loeihard tegenslagen tegen november of Kerst kan hij nog altijd terug.
Geen ervaring hier. Maar in aansluiting op wat Bakblik zegt zou ik hem niet langer laten kleuteren. Klinkt alsof hij aan andere zaken toe is. En dat steeds in discussie willen lijkt me daar ook een uiting van.
Nog even een heel andere invalshoek: een andere school. Een klas met 31 kinderen is niet altijd even goed voor de kinderen die niet in de standaard mal passen. Ze worden over het hoofd gezien of worden als lastig ervaren omdat ze zand (en soms terecht) in de machine gooien.
kan het zijn dat het niet willen beginnen komt omdat de uitleg niet bij hem past? Je ziet dit vaker, bv bij ASS maar ook bij hb, je hebt dan de details nodig om überhaupt te kunnen beginnen. Die details worden vaak bij de uitleg niet gegeven en moet je zelf invullen. En als je die niet hebt wil je wel beginnen maar je ziet niet waar je moet beginnen. Hebben ze al geprobeerd de werkjes op een andere manier aan te bieden?
Kaassoufflee schreef op 02-03-2026 om 17:35:
Mijn oudste zoon (geboren in november) zou eerst ook lang kleuteren, ook al was hij cognitief sterk. Door onze verhuizing kwam hij op een andere school terecht en heeft hij uiteindelijk toch kort gekleuterd. Hij is nu 18, heeft het sociaal-emotioneel altijd moeilijk gehad en heeft op het gymnasium de derde klas gedoubleerd. Dus per saldo alsnog de ‘lange weg’. Hij kreeg op zijn 16e de diagnose ASS. Dat verklaarde in zijn geval het jonge gedrag.
Mijn jongste zoon is een mei-kind en inmiddels bijna 16. Hij heeft groep 5 overgeslagen ivm zijn intelligentie. Hij heeft het echter op het voortgezet onderwijs wel moeilijk, ook vanwege het veel jonger zijn en ASS (weten we nog maar sinds een half jaar) en daarbij hogere intelligentie dan zijn klasgenoten. Samenwerken is moeilijk, gevoelens en emoties herkennen is moeilijk en uitte zich in koppigheid en eigenwijsheid. Met de diagnose op zak werken we er aan en gaat het beter.
Met de kennis van nu (achteraf dus) had ik mijn oudste toch liever langer laten kleuteren en had ik mijn jongste geen groep laten overslaan. Maar die kennis had ik toen niet, het leek toen in beide gevallen een goed idee en kwam vanuit de leerkrachten zelf. Alleen weet ik niet of het verschil had gemaakt om ze langer op de basisschool te houden. ASS heeft ook grote invloed op ontwikkeling en dat kun je denk ik niet versnellen.
Met een jaar extra kleuteren of niet een jaar overslaan was het sociale aspect niet beter geworden hoor. ASS gaat niet over als je ouder wordt. Het is de combi sociaal onhandig EN erg intelligent die ervoor zorgt dat het lastig is om je op die leeftijd te handhaven in een groep...
Hier ook een zeer intelligente zoon met (op 16-jarige leeftijd gediagnosticeerd) ASS. Wilde bijvoorbeeld thuis niet lezen, want dat was een school-dingetje. Strikte scheiding dus tussen school en thuis. En leren lezen met de aangeboden boekjes was een drama. Uiteindelijk heeft hij zichzelf leren lezen met de kinder-encyclopedie, dat vond hij interessante materie!
Zoon is van eind januari, dus 'gewoon' 2,5 jaar gekleuterd, maar dat heeft hem sociaal echt niets opgeleverd.
Ik zie ook geen heil in een jaar langer kleuteren als je zoon nu al cognitief toe is aan groep 3. Een kind leert op heel veel vlakken op verschillende momenten. Hem 'straffen' door hem nog een jaar te laten kleuteren, ik zie er echt geen voordeel in. Wel in hem door laten toetsten op de methodetoetsen om te zien hoe ver hij nu daadwerkelijk is en hem passende leerstof aanbieden.
En inderdaad goed kijken naar de instructie. Begrijpt hij wat de bedoeling is?
Mijn zoon heeft een lage verwerkingssnelheid. Er was 1 leraar die hem begreep. Die liet hem na de instructie een kwartiertje met kapla spelen op de gang. Dan pas was het ingedaald en kon zoon er wat mee. Daar kun je dus ook nog naar kijken.
Bakblik schreef op 02-03-2026 om 17:00:
In wat je beschrijft herken ik mijn jongste. Er cognitief klaar voor maar nog flink "jong gedrag". Hij had geen zin in het uitprikken van een paasei, omdat hij thuis al lang had leren knippen. Geen zin in de voorbereidende schrijfoefeningen, hij wilde echt leren schrijven!
Iets niet willen doen kan en trekken zijn dat hij cognitief verder is dan er gedacht wordt.
Hij moest en zou na de instroomgroep van februari tot juli en een vol jaar groep 1 echt groep 2 nog doen.
Het werd een drama met hoofdletters.
Bij de ib'er extra uitdaging gevraagd maar het was nog steeds geen groep 3 werk. Hij ging onderpresteren, zich gedragen naar wat er van hem verwacht werd als groep 2 leerling.
In mijn optiek moet een kind dat cognitief toe is aan groep 3 gewoon naar groep 3 ook als kind er emotioneel nog niet klaar voor is. Dat komt echt wel. Een vol jaar extra groep 2 zou ik niet accepteren met alleen het smoesje dat hij emotioneel er niet aan toe is. Dat jong gedrag en er emotioneel niet aan toe zijn kan ook een onbewuste houding van hem zijn om in de groep te passen.
Prikken is geen voorstadium van knippen, maar een oefening voor een goede pengreep. Verschil is natuurlijk lastig voor een kind van vijf. Leerkracht had hem ook iets als Meccano kunnen aanbieden, die schroefjes met de je vingers vastdraaien is ook een goede oefening voor schrijven.
Jonagold schreef op 02-03-2026 om 17:46:
[..]
Met een jaar extra kleuteren of niet een jaar overslaan was het sociale aspect niet beter geworden hoor. ASS gaat niet over als je ouder wordt. Het is de combi sociaal onhandig EN erg intelligent die ervoor zorgt dat het lastig is om je op die leeftijd te handhaven in een groep...
Vandaar ook mijn opmerking in het laatste deel van de laatste alinea
Ik zou mijn kind liever groep 3 laten overdoen dan nogmaals de kleuterklas. In groep 3 leren ze echt dingen. Uitdagende werkjes in groep 2 zijn er niet echt. Het zal niet de bedoeling zijn dat hij daarvan leert lezen of rekenen. Want wat moet hij in groep 3 dan nog doen? Zijn houding en gedrag zijn hier het probleem en daar moeten jullie als ouders wat aan doen. Dus actief thuis mee aan de slag. En ook benoemen wat de juf heeft gezegd en waarom het belangrijk is dat hij juf gaat helpen en luisteren naar juf. Wees eerlijk naar hem. Wellicht valt er dan een kwartje. Al zijn vriendjes gaan naar groep 3. En hij blijft achter bij de kleine kinderen. Als het hem niets uitmaakt zou ik het zo laten. Maar als hij graag zelf ook wat wil dan zou ik thuis actief gaan oefenen. Hij mag naar jullie ook beter gaan luisteren. Niet eindeloos onderhandelen. Soms is dit gewoon wat we gaan doen. En ook herhalen waarom het belangrijk is dat hij leert luisteren. Als hij dit niet leert gaat school nog heel zwaar worden in de toekomst.
Er worden al allerlei goede dingen gezegd.
Met enkel zitten blijven wordt het niet vanzelf anders. Ik heb een leerling in groep vijf die nog steeds met de hakken in het zand gaat als hij dingen moet doen die hij liever niet wil doen. Hadden ze die dan in groep twee moeten houden tot het over was? Lijkt mij niet.
Rekenenisleuktaalook schreef op 02-03-2026 om 17:58:
[..]
Prikken is geen voorstadium van knippen, maar een oefening voor een goede pengreep. Verschil is natuurlijk lastig voor een kind van vijf. Leerkracht had hem ook iets als Meccano kunnen aanbieden, die schroefjes met de je vingers vastdraaien is ook een goede oefening voor schrijven.
Dat weet ik, ik schrijf ook niet dat het een voorstadium van knippen is. Hij kon al knippen met een schaar en dat is tijdsefficienter dan prikken, dus waarom moet je dan prikken? Dat duurt lang en is mega saaaai.
Hij had het liefst meegegaan naar groep 3 met zijn zus maar hij moest nog naar de kleuters.
Later is hij getest en bleek hoogbegaafd te zijn.
Izza schreef op 02-03-2026 om 18:00:
Ik zou mijn kind liever groep 3 laten overdoen dan nogmaals de kleuterklas. In groep 3 leren ze echt dingen. Uitdagende werkjes in groep 2 zijn er niet echt. Het zal niet de bedoeling zijn dat hij daarvan leert lezen of rekenen. Want wat moet hij in groep 3 dan nog doen? Zijn houding en gedrag zijn hier het probleem en daar moeten jullie als ouders wat aan doen. Dus actief thuis mee aan de slag. En ook benoemen wat de juf heeft gezegd en waarom het belangrijk is dat hij juf gaat helpen en luisteren naar juf. Wees eerlijk naar hem. Wellicht valt er dan een kwartje. Al zijn vriendjes gaan naar groep 3. En hij blijft achter bij de kleine kinderen. Als het hem niets uitmaakt zou ik het zo laten. Maar als hij graag zelf ook wat wil dan zou ik thuis actief gaan oefenen. Hij mag naar jullie ook beter gaan luisteren. Niet eindeloos onderhandelen. Soms is dit gewoon wat we gaan doen. En ook herhalen waarom het belangrijk is dat hij leert luisteren. Als hij dit niet leert gaat school nog heel zwaar worden in de toekomst.
Hij hoeft de juf niet te helpen hè, hij zit op school om te leren. Laat dat gewoon altijd duidelijk merken.
Kinderen gaan na groep twee ook niet meer lekker spelen op school. Kinderen hoeven ook niet naar school omdat ouders moeten werken. Het is geen opvang. Vertel wat de bedoeling is en wees daar eerlijk in.
