Meld je hier aan voor de gratis webinars tijdens De Week van de Opvoeding

Zo ga je aan de slag met de mediaopvoeding van je peuter of kleuter

Opvoeden. Ga er maar aan staan. Er is zoveel om aan te denken. Zorgen voor voldoende slaap (check - zij dan), genoeg beweging (check!) en gezond eten (check). Mediaopvoeding? (uh….). Herkenbaar? Je bent niet de enige. Uit het Iene Miene Media onderzoek van 2022 blijkt (opnieuw) dat mediaopvoeding onder ouders van kinderen van 0 t/m 6 jaar niet bovenaan het lijstje van to do’s staat. Bij driekwart van de ouders staat mediaopvoeding zelfs op de laatste plaats.

Belang van mediaopvoeding

Ik, Denise Bontje, schrik van de uitkomst van dit onderzoek. Ik ben gespecialiseerd in mediaopvoeding bij (jonge)kinderen. Natuurlijk, ik realiseer me dat je als ouder al je handen vol hebt aan het opvoeden van je jonge kind (I’ve been there), maar in een wereld vol digitale media is het belangrijk dat je kind hiermee leert omgaan. Daar hoef je niet mee te wachten tot je kind oud genoeg is om te lopen of te lezen en schrijven. Mediaopvoeding begint bij de geboorte. Sterker nog: eigenlijk zou je al tijdens je zwangerschap na kunnen denken over de vraag ‘hoe wil ik dat mijn kind omgaat met media?’. Dat antwoord bepaalt namelijk ook jouw mediagebruik in bijzijn van je kind (je bent namelijk zijn of haar grote voorbeeld, vergeet dat niet).

Bewust mediagebruik

Het betekent ook dat je bewuster omgaat met de media die je je kind voorschotelt. Wil je dat je kind niet de hele dag door om een filmpje vraagt en maar filmpjes blijft kijken op YouTube? Dan betekent dat dus dat je je kind vanaf jongs af aan ook niet de hele dag een tablet moet geven als hij/zij een kik geeft. Dit klinkt hard, maar door bij het minste of geringste toe te geven en een tablet in te zetten als zoethouder, creëer je een gewoonte. Niet alleen voor jezelf, maar vooral ook voor je kind.

We zitten allemaal in een vergelijkbaar schuitje

Dat je aan de bak moet is misschien even slikken en geloof me, dat blijft. Maar weet dat iedere ouder hiermee moet dealen. Gelukkig betekent het niet dat je helemaal schermloos door het leven moet of dat je je kind volledig moet afschermen. Sterker nog, weghouden maakt het waarschijnlijk alleen maar aantrekkelijker (denk maar aan die bak met chips waar je niet aan mocht komen).

Bewuste keuzes maken

Neem je kind vooral aan de hand mee. Kies bewust momenten met en zonder scherm, lees (veel) voor en kijk, luister, speel en doe. Wissel verschillende media af en zorg voor voldoende ruimte voor spel en het opdoen van eigen ervaringen. Juist dat spel en die eigen ervaringen zijn waardevol. Maak er een gewoonte van om sommige dingen samen te doen en geniet van die momenten met elkaar. Samen een film kijken of een boek lezen of muziek luisteren geeft je de gelegenheid om te praten over wat jullie zien of horen. Maar ook om naar aanleiding daarvan over eigen ervaringen te praten. Op die manier wordt het heel normaal om te praten over mediagebruik. Dat komt later ook van pas als je kind wat ouder is (en je niet meer in de buurt bent).

Aan de slag met mediaopvoeding

Ik kan je niet vertellen hoe je het moet aanpakken. Ieder gezin is anders. Je bent zelf aan zet om aan de slag te gaan.

  • Maak keuzes die passen bij jou en je gezin.
  • Maak duidelijke afspraken en houd je eraan.
  • Zie het als een ontdekkingsreis en neem je kind aan de hand mee op ontdekkingstocht. Bepaal voor jezelf en elkaar de grenzen.
  • Ga op zoek naar media die passen bij de leeftijd en begeleid je kind.

Ben je zo bewust bezig, dan hoef je je ook niet schuldig te voelen als je kind een paar minuten alleen kijkt.

Eerste hulp bij mediaopvoeding

Veel opvoedvragen van ouders gaan over het mediagebruik van kinderen. Je wil een kind goed begeleiden maar weet niet altijd hoe. De 'MediaDiamant - Wegwijs in mediaopvoeding' helpt hierbij. De MediaDiamant is een handige wegwijzer met praktische tips voor ouders om kinderen van 0 tot en met 18 jaar mediawijs op te laten groeien. De MediaDiamant kan je helpen om na te denken over mediaopvoeding en hierin keuzes te maken die goed voelen voor jou en je kind. Door SAMEN media te gebruiken en geschikte media (INHOUD) af te wisselen, zorg je voor VEILIG mediagebruik, BALANS én PLEZIER.

Mediaopvoeding… het klinkt allemaal vrij simpel en dat is het ook (in de basis), maar je moet het wel doen. Je zult eraan moeten blijven werken (elke leeftijd heeft zijn eigen uitdagingen). Maar, door op jonge leeftijd bewust om te gaan met media creëer je wél een goede basis.

Tips om te zoeken naar geschikte apps en filmpjes

Waar kun je allemaal op letten bij het selecteren van geschikte media voor jouw kind? Je kunt deze tips als uitgangspunt gebruiken.

  • Media moeten herkenbare situaties uit het dagelijks leven bevatten.
  • Video's zouden niet te lang moeten duren.
  • Bij voorkeur hebben filmpjes een rustig tempo.
  • Voor jonge kinderen zijn video's en apps met veel herhaling fijn.
  • Voor peuters geldt dat het in het hier en nu moet afspelen en weinig tot geen tijdsprongen moet bevatten.

Je kunt ook informeren naar geschikte media in de lokale bibliotheek of kijk eens in de online gids op www.mediasmarties.nl. Daar vind je verschillende geschikte media voor kinderen. Laat je inspireren. Maar neem ook zeker je kind mee en sluit aan op zijn of haar interesse. Ga jij er ook voor? Veel plezier!

Lees ook deze tips om je kind veilig op een tablet te laten spelen.