Waarom lijkt mijn kind zich niets aan te trekken van (plas)ongelukjes?
Door Nathalie Schittekatte, zindelijkheidscoach bij Snuggles & Dreams
“Mijn kind plast in zijn broek en lijkt er totaal niet van wakker te liggen. Alsof het hem niets kan schelen.” Veel ouders maken zich hier zorgen over. Ze verwachten dat een kind zich een beetje schaamt of het vervelend vindt wanneer er een ongelukje gebeurt. Maar wanneer een kind er heel rustig onder blijft, kan dat voor ouders verwarrend zijn.
Als zindelijkheidscoach wil ik eerst en vooral dit meegeven: in veel gevallen is dit eigenlijk heel normaal gedrag. Een kind dat onverschillig lijkt bij een ongelukje, doet dat zelden uit onwil. Vaak speelt ontwikkeling een grotere rol dan ouders denken.
Misschien is je kind er gewoon nog niet klaar voor
De eerste vraag die ik mezelf stel wanneer ouders dit vertellen, is: is het kind al echt klaar voor zindelijkheid?
Een minimum leeftijd die ik meestal adviseer is 22 maanden. Eerder kan een kind vaak wel al interesse tonen, maar als je echt start met de training, kan je merken dat het toch nog te vroeg is. In deze gratis checklist kan je nagaan of je peuter klaar is voor zindelijkheidstraining.
Wanneer een kind nog niet goed voelt dat het moet plassen, kan een ongelukje voor hen niet zo’n groot probleem lijken.
Sommige kinderen zoeken controle
Een andere reden kan te maken hebben met controle.
Peuters zitten volop in een fase waarin ze ontdekken dat ze zelf invloed hebben op hun omgeving. En zindelijkheid is één van de eerste domeinen waarin ze die controle ervaren. Voor sommige kinderen kan een ongelukje dus ook een manier zijn om te voelen: “Hier beslis ik zelf over.”
Daar komt nog iets bij: ook negatieve aandacht is aandacht. Wanneer een ongelukje telkens een grote reactie uitlokt - denk aan frustratie, teleurstelling of discussie - dan kan dat gedrag onbewust extra aandacht krijgen. Hoe groter de reactie van de ouder, hoe interessanter het gedrag soms wordt voor het kind.
Hoe reageer je best op een ongelukje?
Het belangrijkste advies dat ik ouders geef: probeer zo neutraal mogelijk te blijven. Een ongelukje hoeft geen drama te worden.
Je kan bijvoorbeeld rustig zeggen: “Je broek is nat. Dat is niet erg, we gaan ons even omkleden.”
Door het klein en rustig te houden:
- verdwijnt de extra aandacht rond het ongelukje
- voelt het kind minder druk of schaamte
- blijft de focus op het leerproces
Betrek je kind bij de oplossing
Wat vaak goed werkt, is je kind actief betrekken bij het oplossen van het ongelukje. Niet als straf, maar als logisch gevolg.
Bijvoorbeeld:
- samen nieuwe kleren pakken
- natte kleren in de wasmand leggen
- even helpen met opruimen
Zo leert een kind dat een ongelukje gewoon een klein probleem is dat opgelost wordt. En tegelijk vergroot het hun gevoel van verantwoordelijkheid.
Blijf vertrouwen op het proces
Zindelijk worden is voor veel kinderen een proces van vallen en opstaan. Ongelukjes horen daar nu eenmaal bij. Wanneer je kind rustig blijft na een ongelukje, hoeft dat dus niet te betekenen dat het hem echt niets kan schelen. Het kan evengoed betekenen dat hij zich veilig genoeg voelt om fouten te maken.
En dat is eigenlijk een heel mooi uitgangspunt om verder te leren.
