Meld je hier aan voor de gratis webinars tijdens De Week van de Opvoeding

22 september 2006 door Nanny Gortzak

Wat zijn de gevolgen van een te snelle gewichtstoename? (6 wkn)

Mijn zoontje van bijna 6 weken krijgt om de 4 uur borstvoeding (inclusief de nacht dus 6 maal per etmaal). Overal staat dat ze van borstvoeding niet te veel kunnen krijgen, maar hij is vanaf zijn geboorte al 1840 gram aangekomen, waarvan de laatste 3 weken 1180 gram. Hij weegt nu 5860 gram.

Dit gaat in mijn ogen wel erg snel. Wat zijn de gevolgen van een te snelle gewichtstoename? En wat moet ik doen om het in te perken? Bij het bureau zeggen ze: 1 minuut minder aanleggen per keer, maar gaat hij dan niet sneller drinken?

Antwoord

De laatste tijd staat overgewicht bij kinderen nogal in de belangstelling. Kreeg ik vroeger veel vragen over kinderen die (te) langzaam groeiden, tegenwoordig zijn er ook veel moeders die zich zorgen maken als hun kind een snelle groeier is. Zoals in dit geval.

Belangrijk is vooral dat je je realiseert dat er altijd variatie is, zowel naar boven als naar beneden, en dat dat volstrekt normaal is. Enerzijds zijn er kinderen die langzamer groeien dan gemiddeld, en anderzijds zijn er kinderen die sneller groeien dan gemiddeld. Dat is één.

Een tweede punt van aandacht is dat het groeipatroon van een baby niet representatief hoeft te zijn voor zijn latere groei. Anders gezegd: een baby die langzaam groeit, hoeft later echt geen scharminkelig persoon te worden, en een baby die snel groeit wordt niet per se iemand met overgewicht.

Kortom: zolang een baby goed in zijn vel zit en zich goed ontwikkelt, is er geen enkele reden voor bezorgdheid.

Groei vlakt af

Met name bij baby's waarvan men denkt dat ze 'te snel' groeien, is er nog een extra reden om je geen zorgen te maken. Die snelle groei zal namelijk niet eindeloos doorgaan.

Bij gezonde en op tijd geboren baby's zien we vaak – vooral in het begin – een snelle groei. Maar na een paar maanden vlakt die groei meestal wat af. Dat komt doordat de melkproductie van de moeder en de melkbehoefte van de baby niet alsmaar blijven toenemen. Ook zal een baby steeds meer gaan bewegen als hij ouder wordt, waardoor er gaandeweg meer calorieën verbruikt zullen worden.

Uiteindelijk zal de groei na het eerste levensjaar teruggelopen zijn tot zo'n 2 à 3 kilo per jaar. Zo snel als de baby eerst leek te groeien, zo langzaam gaat het daarna (althans wat het gewicht betreft; de lengtegroei staat daar los van).

Geen verband

U vroeg wat de gevolgen van een snelle gewichtstoename zijn. Waarschijnlijk denkt u daarbij aan het risico van overgewicht op latere leeftijd; u ziet dat dikke kind al voor u. Ik ken echter geen onderzoeken waaruit een verband zou blijken tussen een snelle groei van borstgevoede baby's en een verhoogde kans op overgewicht.

Zoals gezegd neemt de groei na de eerste maanden sowieso af. Bovendien blijken borstgevoede baby's wel even lang, maar ook slanker te zijn dan flesgevoede kinderen (gemeten bij 12 maanden).

Eten naar behoefte

En hoe gaat het dan verder, na die eerste paar maanden? Als een moeder bij de introductie van ander voedsel (na 5 à 6 maanden) goed de behoeften van haar kind in de gaten houdt, dan zal de baby nog steeds eten wat hij nodig heeft.

Degene die een baby voedt, biedt voldoende voedsel en gezond voedsel aan. Dat wil zeggen: voedsel waar geen suiker of vet aan toegevoegd is, en dat zo dicht mogelijk bij oorspronkelijke staat staat. (Even terzijde: Calvé heeft net weer een nieuwe mayonaise geïntroduceerd, die nóg zachter en romiger heet te zijn. In de praktijk betekent dat niets anders dan "met nóg meer suiker dan er voorheen al in zat".)

Gevarieerd voedsel eten

Ook is het nodig om gevarieerd voedsel aan te bieden. Ouders moeten in ieder geval niet schrikken als hun kind soms weinig of wat minder dan anders lijkt te eten, of als de baby wat slanker lijkt te worden.

Pas als een moeder het eetgedrag van haar baby overruled door hem meer te laten eten, bijvoorbeeld door hem aan te sporen om zijn bordje leeg te eten (omdat ze zich niet lekker voelt met een afnemende groeisnelheid), pas dán dreigt er overvoeding en dus overgewicht.

Minder laten drinken?

Nu terug naar de oorspronkelijke vraag. Met 6 weken bent u immers nog helemaal niet toe aan bijvoeding, laat staan aan het leeg eten van bordjes. Wat kun je doen om je baby minder te laten drinken? Ik zou zeggen: helemaal niets.

Dus: laat uw zoon lekker drinken, zo lang en zo veel als hij wil. Over enkele weken gaat hij de wereld om zich heen ontdekken, waardoor de groeisnelheid vanzelf zal afnemen. Als hij dan wat minder en wat korter wil gaan drinken, dan is dat óók normaal.